28.2.10

Ο Ευαγγελισμό της Θεοτόκου



Η 25η Μαρτίου είναι μία μεγάλη γιορτή και ταυτόχρονα μία μεγάλη Εθνική Επέτειος. Γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, την χαρμόσυνη δηλαδή είδηση της γέννησης του Ιησού Χριστού, που έφερε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ στην Παρθένο Μαρία.
Η λέξη Ευαγγελισμός σημαίνει αναγγελία χαρμόσυνης είδησης και ετυμολογικά προέρχεται από το ευάγγελος (=ευ+άγγελος , αγγέλω)
Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου περιγράφεται στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιο (1:26-38) :
26 Εν δε τώ μηνί τώ έκτω απεστάλη ο άγγελος Γαβριήλ από τού Θεού εις πόλιν της Γαλιλαίας, ή όνομα Ναζαρέτ 27 προς παρθένον μεμνηστευμένην ανδρί, ώ όνομα Ιωσήφ, εξ οίκου Δαυίδ, και το όνομα της παρθένου Μαριάμ. 28 και εισελθών ο άγγελος προς αυτήν είπε Χαίρε, κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σού ευλογημένη σύ εν γυναιξίν. 29 η δε ιδούσα διεταράχθη επί ώ λόγω αυτού, και διελογίζετο ποταπός είη ο ασπασμός ούτος. 30 και είπεν ο άγγελος αυτή Μή φοβού, Μαριάμ εύρες γάρ άριν παρά τώ Θεώ. 31 και ιδού συλλήψη εν γαστρί και τέξη υιόν, και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν. 32 ούτος έσται μέγας και υιός υψίστου κληθήσεται, και δώσει αυτώ Κύριος ο Θεός τον θρόνον Δαυίδ τού πατρός αυτού, 33 και βασιλεύσει επί τον οίκον Ιακώβ εις τους αιώνας, και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος. 34 είπε δε Μαριάμ προς τον άγγελον Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω; 35 και αποκριθείς ο άγγελος είπεν αυτή Πνεύμα άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι διό και το γεννώμενον άγιον κληθήσεται υιός Θεού. 36 και ιδού Ελισάβετ η συγγενής σου και αυτή συνεληφυία υιόν εν γήρει αυτής, και ούτος μην έκτος εστίν αυτή τή καλουμένη στείρα 37 ότι ουκ αδυνατήσει παρά τώ Θεώ πάν ρήμα. 38 είπεν δε Μαριάμ Ιδού η δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά το ρήμά σου. και απήλθεν απ' αυτής ο άγγελος.

Σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Λουκά, το γεγονός του Ευαγγελισμού συνέβη στη Ναζαρέτ, ένα μικρό χωριό. Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ με εντολή του Θεού, εμφανίζεται στην Μαρία και της απευθύνει ένα πρωτόγνωρο για τη ηλικία του κοριτσιού, χαιρετισμό: “Χαίρε κεχαριτωμένη, ο Κύριος μετά σου, ευλογημένη συ εν γυναιξί”. Λουκάς α:28. Έτσι ξεκινάει το σχέδιο του Θεού, ένα σχέδιο που υπήρχε “προ καταβολής κόσμου”, για τη σωτηρία του ανθρώπου.
Το νεαρό κορίτσι, η Μαρία, διερωτάται: "ποταπός είη ο ασπασμός ούτος", δηλαδή αν είναι θείας ή εκ του πονηρού η προέλευση του χαιρετισμού αυτού.
Τότε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ της απαντάει: "Μη φοβού Μαριάμ, διότι εύρες χάριν παρά τω Θεώ. Και ιδού, θέλεις συλλάβει εν γαστρί και θέλεις γεννήσει υιόν και θέλεις καλέσει το όνομα αυτού Ιησούν. Ούτος θέλει είσθαι μέγας και Υιός Υψίστου θέλει oνομασθή και θέλει δώσει εις αυτόν Κύριος ο Θεός τον Θεόν Δαβίδ του Πατρός αυτού. Και θέλει βασιλεύσει επί τον οίκον του Ιακώβ εις τους αιώνας, και της βασιλείας Αυτού δεν θέλει είσθαι τέλος”. Λουκάς α:30-33 "
Η Παρθένος Μαρία τότε διερωτάται: "Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω;που σημαίνει: "πως θα γίνει αυτό, αφού ως τώρα δεν έχω συζυγικές σχέσεις", και ο Αρχάγγελος Γαβριήλ της εξηγεί ότι: "Πνεύμα άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι διό και το γεννώμενον άγιον κληθήσεται υιός Θεού". Λουκάς α:35. Σε αυτό το σημείο αναγνωρίζονται ενεργά τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας: Ο Πατέρας (δύναμις υψίστου), ο Υιός (υιός Θεού) και το Άγιο Πνεύμα (Πνεύμα άγιον επελεύσεται).
Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ δίνει, έτσι, την είδηση στην Παρθένο Μαρία αλλά δεν φεύγει. Η αποστολή του δεν έχει ακόμα τελειώσει και περιμένει. Περιμένει τη συγκατάθεση της Μαρίας. Η μητρότητα, δηλαδή, είναι θεληματική και για τον Λουκά δείχνει ότι ούτε μια τέτοια σπουδαία ενέργεια του Θεού δεν αφαιρεί από τον άνθρωπο το χάρισμα της συνδημιουργίας.
Η Μαρία δίνει την συγκατάθεσή της λέγοντας: "Ιδού η δούλη του Κυρίου. Γένοιτο εις εμέ κατά τον Λόγον Σου". Λουκάς α:35-38

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου είναι από τις μεγαλύτερες γιορτές της Εκκλησίας μας. Είναι ημέρα χαράς και ελπίδας και γιορτάζεται πανηγυρικά από τον απανταχού Ελληνισμό.


Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, περιγράφεται στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον 1:26-38:

26 Εν δε τώ μηνί τώ έκτω απεστάλη ο άγγελος Γαβριήλ από τού Θεού εις πόλιν της Γαλιλαίας, ή όνομα Ναζαρέτ 27 προς παρθένον μεμνηστευμένην ανδρί, ώ όνομα Ιωσήφ, εξ οίκου Δαυίδ, και το όνομα της παρθένου Μαριάμ. 28 και εισελθών ο άγγελος προς αυτήν είπε Χαίρε, κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σού ευλογημένη σύ εν γυναιξίν. 29 η δε ιδούσα διεταράχθη επί τώ λόγω αυτού, και διελογίζετο ποταπός είη ο ασπασμός ούτος. 30 και είπεν ο άγγελος αυτή Μή φοβού, Μαριάμ εύρες γάρ χάριν παρά τώ Θεώ. 31 και ιδού συλλήψη εν γαστρί και τέξη υιόν, και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν. 32 ούτος έσται μέγας και υιός υψίστου κληθήσεται, και δώσει αυτώ Κύριος ο Θεός τον θρόνον Δαυίδ τού πατρός αυτού, 33 και βασιλεύσει επί τον οίκον Ιακώβ εις τους αιώνας, και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος. 34 είπε δε Μαριάμ προς τον άγγελον Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω; 35 και αποκριθείς ο άγγελος είπεν αυτή Πνεύμα άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι διό και το γεννώμενον άγιον κληθήσεται υιός Θεού. 36 και ιδού Ελισάβετ η συγγενής σου και αυτή συνεληφυία υιόν εν γήρει αυτής, και ούτος μην έκτος εστίν αυτή τή καλουμένη στείρα 37 ότι ουκ αδυνατήσει παρά τώ Θεώ πάν ρήμα. 38 είπεν δε Μαριάμ Ιδού η δούλη Κυρίου γένοιτό μοι κατά το ρήμά σου. και απήλθεν απ' αυτής ο άγγελος.

Σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Λουκά το γεγονός του Ευαγγελισμού έλαβε χώρα στη Ναζαρέτ, το ασήμαντο αυτό χωριό που δεν συναντάμε ούτε στην Παλαιά Διαθήκη, ούτε στο Ταλμούδ, ούτε στα κείμενα του Ιώσηπου. Η περιφρονημένη αυτή περιοχή, από την οποία οι άνθρωποι σκέπτονταν αν δύναται τι αγαθόν είναι; (Ιωάν. 1:46), αποτελεί την πατρίδα των γονέων της Μαρίας (Μαριάμ) και της ίδιας της μητέρας του Ιησού και πιθανόν και του μνήστορος Ιωσήφ. Τελικά όμως, η Ναζαρέτ τιμήθηκε ιστορικά ως η ιδιαίτερη πατρίδα του Ιησού Χριστού, του επονομαζόμενου και "Ναζωραίου".
Σύμφωνα με την παράδοση και στοιχεία που αντλούνται από πολλά απόκρυφα κείμενα, το κορίτσι που έμελλε να γίνει η μητέρα του Ιησού Χριστού, έζησε σ' ένα φτωχικό σπίτι της Ναζαρέτ, όπου η καθημερινή ζωή της περιελάμβανε μεταξύ άλλων, τις πνευματικές ενασχολήσεις που επέβαλλε το τυπικό της ιουδαϊκής θρησκείας (προσευχή, μελέτη των Γραφών, συμμετοχή στις λατρευτικές εκδηλώσεις της Συναγωγής). Ο Λουκάς άλλωστε, περιγράφει τη Μαρία ως μια ευσεβή Ιουδαία (Λκ. 2:22, 27, 39).

Τον έκτο μήνα από την σύλληψη του Προδρόμου, ο Αρχάγγελος Γαβριήλ, σταλμένος από τον θεό, συναντά την Μαρία στο μέρος όπου διέμενε και της απευθύνει τον χαιρετισμό: "Χαίρε, κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σου". Το "χαίρε" του αγγέλου δεν είναι ένας απλός χαιρετισμός, αλλά θυμίζει τις επαγγελίες για την έλευση του Κυρίου στην αγία πόλη του (π.χ. "Χαίρε σφόδρα, θύγατερ Σιών· κήρυσσε, θύγατερ Ιερουσαλήμ· ιδού ο βασιλεύς σου έρχεταί σοι..." Ζαχ. 9:9).

Στον χαιρετισμό αυτό, η Μαρία αντιδρά φυσιολογικά για ένα κορίτσι περίπου δεκατεσσάρων ετών, που θα είχε σχεδόν μηδενικές κοινωνικές συναναστροφές. Οι λέξεις του Γαβριήλ "κεχαριτωμένη", "ευλογημένη συ εν γυναιξίν" δεν από αυτές που συνήθιζε να ακούει ένα κορίτσι αντίστοιχης ηλικίας και κοινωνικής θέσης. Αρχίζει έτσι να διερωτάται "ποταπός είη ο ασπασμός ούτος", δηλ. ποιας προέλευσης (θείας ή μή) ήταν αυτός ο χαιρετισμός, συνετιζόμενη ίσως από το παράδειγμα της σχετικής εμπειρίας που είχε η Εύα στον παράδεισο.
Ο άγγελος, βλέποντας τον δισταγμό της, την καθησυχάζει με τη φράση "Μή φοβού", που παρόμοιες συναντάμε συχνά στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη σε γεγονότα θείων αποκαλύψεων (Μτ. 1:20, 14:27 -Μκ. 5:36 -Λκ. 1:13, 1:30, 2:10 - Ιησ. 1:9, Κρ. 6:23, Ιερ. 1:8, Δαν. 10:12 κ.ά.). Αμέσως μετά της δηλώνει ότι βρήκε χάρη από το Θεό, πράγμα που δείχνει πως η Μαρία συγκαταλέγεται πλέον ανάμεσα σε εκείνα τα πρόσωπα που έγιναν αποδέκτες της εύνοιας του Θεού (Γέν. 6:8, Έξ. 33:13 κ.ά.).

Ακολούθως, ο Γαβριήλ φανερώνει το περιεχόμενο της ευαγγελίας του. Η Μαρία πρόκειται να φέρει στον κόσμο ένα γιο τον οποίο θα ονομάσει Ιησού και ο οποίος "έσται μέγας" και θα αναγνωριστεί από όλους ως "υιός υψίστου". Για να δηλωθεί πως ο υιός αυτός θα είναι ο αναμενόμενος Μεσσίας, αναφέρει την καταγωγή του εκ του Δαυίδ όπως προείπαν οι προφήτες και το αιώνιο της Βασιλείας του κατά τον Δανιήλ: "δώσει αυτώ Κύριος ο Θεός τον θρόνον Δαυίδ τού πατρός αυτού, και βασιλεύσει επί τον οίκον Ιακώβ εις τους αιώνας, και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος" (βλ. 2Σαμ. 7:12 - Ησ. 9:6-7 - Δαν. 2:44, 4:3, 6:26, 7:14).

Αμέσως μετά, η Μαρία εφράζει μια εύλογη απορία, που δείχνει ότι ο Λουκάς αποδίδει μεγάλη σημασία στην παρθενία της Μαρίας, όπως και σ' όλο του το έργο άλλωστε ενδιαφέρεται για την εγκράτεια (Λκ 2:36, 14:26, 18:29) και για την παρθενία (Πραξ. 21:9). Αναφέρει βέβαια το γάμο της Μαρίας με τον Ιωσήφ (Λκ 1:27, 2:5), γιατί βλέπει στο γεγονός αυτό τη βάση της μεσσιανικής νομιμότητας του Ιησού (3:23 εξ) καθώς η αποκάλυψη του θεού, ανταποκρίνεται πάντοτε στα συγκεκριμένα δεδομένα της ιστορίας. Ο "γάμος" της με τον Ιωσήφ έδωσε την αναγκαία νομιμότητα στα γεγονότα που επακολούθησαν, χωρίς καμιά υποψία και μομφή. Μέσα στο μυστήριο αυτό της γέννησης του Ιησού, πίσω από το ιστορικό και κοινωνικό προσκήνιο, υπάρχει και μια άλλη αλληλουχία πραγμάτων, εκείνη που ανήκει σε μιας άλλης φύσεως πραγματικότητα, που δεν είναι θεατή και αποδεκτή από όλους. Στα ιερά κείμενα η αλληλουχία αυτή εκφράζεται με την επισήμανση ότι ο Ιησούς ήταν μόνο "ο υιός της Μαρίας" και απλώς "ενομίζετο" ως υιός του Ιωσήφ (Λκ. 3:23).

Ο Λουκάς λοιπόν τονίζει για τη νεαρή σύζυγο ότι είναι παρθένος και αυτό φαίνεται από την αντίρρηση που απευθύνει στον άγγελο, όταν της αναγγέλλει ότι θα γίνει η μητέρα του Μεσσία: "Πώς έσται μοι τούτο, επεί άνδρα ου γινώσκω;" που σημαίνει: "πως θα γίνει αυτό, αφού ως τώρα δεν έχω συζυγικές σχέσεις". Ο Λουκάς υπαινίσσεται πως η Μαρία ρωτάει όχι από απιστία αλλά για να μάθει τον τρόπο, αφού την ερώτησή της δεν ακολουθεί κάποιο αντίστοιχο επιτίμιο όπως στον Ζαχαρία που έδειξε να μην πιστεύει την γέννηση του Προδρόμου (Λκ. 1:20). Καταλαβαίνει ίσως η Μαρία πως θα γίνει αμέσως μητέρα, όπως άλλωστε συνέβει στη μητέρα του Σαμψών που συνέλαβε μόλις ο άγγελος της ανήγγειλε τη μητρότητα της (Κρ. 13:5-8). Το ερώτημά της Μαρίας, οδηγεί τον Γαβριήλ να της αναγγείλει την παρθενική σύλληψη του Ιησού με τρόπο υπερφυσικό. Για την πλειοψηφία των χριστιανών, ο στίχος "Πνεύμα άγιον επελεύσεται επί σε και δύναμις υψίστου επισκιάσει σοι διό και το γεννώμενον άγιον κληθήσεται υιός Θεού'' ερμηνεύεται "Τριαδολογικά", που σημαίνει ότι αναγνωρίζονται στον στίχο αυτόν δρώντα τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας: Ο Πατέρας (δύναμις υψίστου), ο Υιός (υιός Θεού) και το Άγιο Πνεύμα (Πνεύμα άγιον επελεύσεται).
Κατόπιν, ο άγγελος συνεχίζει, και ως πιστοποίηση της δύναμης του Θεού για το θέμα αυτό της σύλληψης, φέρνει το παράδειγμα της Ελισσάβετ η οποία αν και ήταν σε προχωρημένη ηλικία ήταν ήδη στον έκτο μήνα της κυοφορίας της.

Στο τέλος της Ευαγγελικής περικοπής, ένα σημαντικό, θεολογικό μήνυμα περιέχεται: ο Γαβριήλ τελείωσε μεν την ευαγγελία του προς την Παρθένο, όχι όμως και την αποστολή του. Περιμένει τη συγκατάθεση της Μαρίας. Για τον Λουκά, ούτε μια τέτοια σπουδαία ενέργεια του Θεού δεν αφαιρεί από τον άνθρωπο το χάρισμα της συνδημιουργίας: "Ευτυχισμένη Μαρία, ο κόσμος όλος περιμένει τη συγκατάθεσή σου" αναφέρει ο ιερός Αυγουστίνος. Πράγματι, η μητρότητα αυτή είναι θεληματική. Μπροστά στην απροσδόκητη κλήση που της αναγγέλλει ο Γαβριήλ, η Μαρία ενδιαφέρεται να καταλάβει το κάλεσμα του Θεού. Οταν η Μαρία διαφωτίζεται πλήρως, δέχεται, και η διακονία της, είναι προπάντων ελευθερία.

Ευαγγελισμός και Εκκλησία
Αν εωρηθεί ότι τα πιο επείγοντα ζητήματα που απασχόλησαν τους μαθητές του Χριστού ήταν η δημόσια δράση του Ιησού, από τη Βάπτιση του ως το Πάσχα, καταλαβαίνουμε για πιο λόγο το Κατά Μάρκον Ευαγγέλιο αγνοεί τις διηγήσεις για την παιδική ηλικία του Ιησού και αρκείται να μνημονεύσει δύο φορές τη μητέρα του (Μκ 3:31-35, 6:3).
Στoν Ματθαίο, οι διηγήσεις αυτές υπάρχουν, αλλα εξιστορούνται με επίκεντρο τον Ιωσήφ ως απόγονο του Δαβίδ, που δέχεται τα ουράνια μηνύματα και δίνει το όνομα Ιησούς στο παιδί της Παρθένου (1:18-25).
O Λουκάς είναι εκείνος που φωτίζει πλήρως τη Μαρία, τη μητέρα του Ιησού στο γεγονός του Ευαγγελισμού αλλά και αλλού (βλ. Πραξ 1, 14).
Αν στα παραπάνω προσθέσουμε τις αναφορές του Ιωάννη που τοποθετεί την Μαρία να πλαισιώνει τη δημόσια ζωή του Ιησού σε δύο περιπτώσεις (στην Κανά και στον Γολγοθά) παρατηρείται μια προοδευτική συνειδητοποίηση από την Εκκλησία του ρόλου της Μαρίας ως μέρος του μυστηρίου του Ιησού, που εξελίσσεται αχώριστα από τη γυναίκα που τον γέννησε.
Ο Ευαγγελισμός στα απόκρυφα χριστιανικά κείμενα
Καθώς τα τέσσερα κανονικά Ευαγγέλια επικεντρώνουν την προσοχή τους στα βασικά γεγονότα της ζωής, του θανάτου και της ανάστασης του Χριστού και στο μήνυμα που απορρέει από τα γεγονότα αυτά, για τη Μαρία δεν γίνεται λόγος αυτοτελώς, αλλά πάντα σε σχέση με τον Ιησού οπότε και οι βιογραφικές πληροφορίες των Ευαγγελίων είναι περιορισμένες. Στην παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, πολλές βιογραφικές πληροφορίες για την Μαρία προέρχονται από τα λεγόμενα απόκρυφα χριστιανικά κείμενα.

Το αρχαιότερο και σημαντικότερο από τα απόκρυφα, το ονομαζόμενο Πρωτευαγγέλιον Ιακώβου προέρχεται από το δεύτερο μισό του 2ου αιώνα, πιθανώς από την Αίγυπτο.
Σύμφωνα με το κείμενο αυτό, ένας άγγελος ευαγγελίζεται τη Μαρία, ενώ βρίσκεται στο φρέαρ με το σταμνί της, ότι θα συλλάβει με τη δύναμη του Θεού και θα γεννήσει γιο. Η σκηνή αυτή ονομάζεται "Ευαγγελισμός παρά το φρέαρ" και επαναλαμβάνεται όταν η Μαρία επέστρεψε στο σπίτι της. Το γεγονός υποτίθεται ότι συνέβει όταν ήταν δεκαέξι ετών.

Επίσης, ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, περιγράφεται αλλά με ποιο έντονο και μυστηριώδη τρόπο, στο απόκρυφο Ευαγγέλιο Βαρθολομαίου, του 4ου μ.Χ. αιώνα:


Συγκεντρώνονται οι απόστολοι για να ρωτήσουν πως συνέλαβε η Μαρία τον Κύριο. Διστάζουν όμως και τελικά την πλησιάζει ο Βαρθολομαίος και τη ρωτάει "πως συνέλαβες τον ασύλληπτο, πως βάσταξες αυτόν που είναι αβάσταχτος;". Ή Μαρία απαντά ότι την πλησίασε ο άγγελος και τότε "το καταπέτασμα του Ναού σχίστηκε και έγινε ένας πολύ μεγάλος σεισμός [...] Εκείνος άπλωσε το χέρι του και με σήκωσε. Κοίταξα ψηλά στον ουρανό και ήρθε ένα σύννεφο δροσιάς και με ράντισε [...]".

Ο άγγελος τότε πήρε ένα ψωμί "και το έβαλε πάνω στο βωμό του ναού και έφαγε απ' αυτό πρώτα ο ίδιος και έδωσε επίσης και σε μένα [...] και...ένα ποτήρι γεμάτο κρασί και ήπιε πρώτα ο ίδιος και έδωσε κατόπιν σε μένα".

Καθώς η Μαρία έλεγε αυτά "εμφανίσθηκε όμως ο Κύριος ξαφνικά και είπε στη Μαρία. Μη φανερώσεις τούτο το μυστήριο, ειδάλλως ολόκληρη η κτίση σήμερα θα φτάσει στο τέλος της".
Στη διάρκεια των αιώνων, από το σύνολο των απόκρυφων κειμένων, άλλα καταδικάστηκαν από την Εκκλησία και άλλα, παρά το ότι συγκρινόμενα προς τα κανονικά Καινοδιαθηκικά κείμενα υπολείπονταν σαφώς από πλευράς θεολογικής εμβάθυνσης, έγιναν αγαπημένα λαϊκά αναγνώσματα ή ενέπνευσαν έργα τέχνης όπως οι σκηνές από την παιδική ηλικία της Μητέρας του Ιησού και την κοίμησή της. Παρόλα αυτά, το σύνολο των αποκρύφων δεν προσφέρει ουσιαστικά κανένα νέο στοιχείο, αλλά κυρίως αναλύει γεγονότα που δεν τυγχάνουν εκτεταμένης αναφοράς στα κανονικά Ευαγγέλια.

ΜΕΓΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ - ΜΕΓΑΣ ΚΑΝΩΝ


ΜΕΓΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ - ΜΕΓΑΣ ΚΑΝΩΝ
Στην αρχή της Μεγάλης Σαρακοστής, στο μεγάλο απόδειπνο των τεσσάρων πρώτων ημερών της Α΄ Εβδομάδας των Νηστειών διαβάζεται χωρισμένος σε τέσσερα μέρη ο Μεγάλος Κανόνας και ολόκληρος την Πέμπτη της Ε΄ εβδομάδας των Νηστειών. Ψάλλεται σε ήχο πλ. β΄ που είναι ιδιαίτερα κατανυκτικός, εκφραστικός του πένθους και της συντριβής της καρδιάς
Μπορούμε να περιγράψουμε το κανόνα αυτό σαν ένα θρήνο μετάνοιας που μας μεταφέρει στο βάθος και στο πεδίο δράσης της αμαρτίας, κλονίζοντας τη ψυχή μας με την απόγνωση, τη μετάνοια και την ελπίδα. Με μιά μοναδική τέχνη ο Άγιος Ανδρέας συνυφαίνει τα μεγάλα βιβλικά θέματα: Αδάμ και Εύα, Παράδεισος και Πτώση, Πατριάρχες, Νώε και κατακλυσμός, Δαβίδ, Χώρα της Επαγγελίας και τελικά Χριστός και Εκκλησία, ομολογία των αμαρτιών και μετάνοια. Τα γεγονότα της ιερής ιστορίας παρουσιάζονται σαν γεγονότα της ζωής μου. Οι ενέργειες του Θεού στο παρελθόν αποβλέπουν σε μένα και στη σωτηρία μου, η τραγωδία της αμαρτίας και η προδοσία παρουσιάζονται σαν προσωπικά δική μου τραγωδία. Η ζωή μου παρουσιάζεται σαν ένα κομμάτι της μεγάλης πάλης ανάμεσα στο Θεό και τις δυνάμεις του σκότους που επαναστατούν εναντίον του.
Η πνευματική ιστορία του κόσμου είναι επίσης και δική μου ιστορία. Γίνονται για μένα μια πρόκληση με τα αποφασιστικά γεγονότα και τις πράξεις από το παρελθόν, που το νόημά τους και η δύναμή τους είναι αιώνια, γιατί κάθε ανθρώπινη ψυχή - μοναδική και ανεπανάληπτη - συγκινείται από το ίδιο δράμα, αντιμετωπίζει την ίδια τελικά εκλογή, ανακαλύπτει την ίδια πραγματικότητα.
Το έργο και ο σκοπός του Μεγάλου Κανόνα είναι να ξεσκεπάσει την αμαρτία και έτσι να μας οδηγήσει στη μετάνοια. Η αποκάλυψη αυτή, δεν γίνεται με ορισμούς και απαριθμήσεις, αλλά με μια βαθειά ενατένηση στη μεγάλη βιβλική ιστορία που είναι η ίδια η ιστορία της αμαρτίας, της μετάνοιας και της συγγνώμης.
Καταλαβαίνουμε ότι αμαρτία είναι, πρώτα απ' όλα, η άρνηση ότι η ζωή είναι προσφορά ή θυσία στο Θεό, με άλλα λόγια δηλαδή, η άρνηση ότι η ζωή έχει θεϊκό προσανατολισμό, ότι η αμαρτία, επομένως, είναι από τις ρίζες της, η παρέκκλιση της αγάπης μας από τον τελικό σκοπό της.
Για να καταλάβουμε σωστά τον Μεγάλο Κανόνα θα πρέπει να ξέρουμε την Αγία Γραφή και να έχουμε την ικανότητα να μεταφέρουμε τα νοήματά του στη ζωή μας.
<<Κανόνες>> στην εκκλησιαστική υμνογραφία λέγονται ύμνοι μεγάλοι, αποτελούμενοι από μικρότερες ενότητες, που ονομάζονται <<Ωδές>>. Κάθε <<Ωδή>> (σημαίνει άσμα θρησκευτικό, από το ρήμα άδω) αποτελείται από τον <<ειρμό>>, που είναι η πρώτη στροφή κάθε Ωδής και χρησιμεύει σαν υπόδειγμα και βάση των στροφών που ακολουθούν, τα λεγόμενα τροπάρια (τρέπονται σύμφωνα με τον ειρμό).
Μέγας ονομάσθηκε για την έκτασή του, αποτελείται από εννέα ωδές, έντεκα ειρμούς (η β΄και η γ΄ ωδή έχουν από δύο ειρμούς) και 250 τροπάρια (25 η α΄ ωδή, 41 η β΄, 28 η γ΄, 29 η δ΄, 23 η ε΄, 33 η στ΄, 22 η ζ΄, 22 η η΄ και 27 η θ΄).
Συντάχθηκε από τον Άγιο Ανδρέα αρχιεπίσκοπο Κρήτης, ο οποίος γεννήθηκε γύρω στα 660 στη Δαμασκό. Έγινε μοναχός στα Ιεροσόλυμα και κληρικός στη Κωνσταντινούπολη. Ψηφίσθηκε μετά το 710 αρχιεπίσκοπος Κρήτης. Άφησε πλούσιο συγγραφικό έργο, κυρίως υμνογραφικό και ομηλιτικό.
Την Πέμπτη της Ε΄ εβδομάδας των Νηστειών, στα μοναστήρια ψάλλεται ολόκληρος την δ΄ ώρα της νύκτας, γύρω στα μεσάνυχτα και στους ενοριακούς ναούς το βράδυ της Τετάρτης μαζί με το μικρό απόδειπνο, της ίδιας εβδομάδας.
Το θέμα και το σκοπό του Κανόνα περιγράφει το συναξάρι της Ε΄ Εβδομάδας των Νηστειών: <<Ο ποιητής, με πλήθος αγιογραφικών ιστορημάτων και παραδειγμάτων, θετικών και αρνητικών, από την πλάση και τη πτώση του Αδάμ ως την Ανάληψη του Χριστού και τον ευαγγελισμό της ανθρωπότητος από τους Αποστόλους, παρακινεί κάθε ψυχή να μιμείται τις καλές πράξεις, ν' αποφεύγει τις φαύλες και να καταφεύγει πάντα στο Θεό με μετάνοια, δάκρυα, εξομολόγηση και κάθε ευαρέστηση.>>

Γ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ


Γ΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣ
Η τρίτη Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται <<Κυριακή της Σταυροπροσκύνησης>>. Μετά από τη μεγάλη Δοξολογία στον όρθρο, ο Σταυρός μεταφέρεται σε μια σεμνή πομπή στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα, οπότε στο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνηση του Σταυρού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία αυτής της Κυριακής, παρουσιάζεται όχι μέσα στα πλαίσια του πόνου, αλλά της νίκης και της χαράς.
Βρισκόμαστε στη μέση της Μεγάλης Σαρακοστής. Από τη μια πλευρά η φυσική και πνευματική προσπάθεια, αν είναι συστηματική και συνεχής, αρχίζει να μας γίνεται αισθητή, το φόρτωμα να γίνεται πιο βαρύ, η κόπωση πιο φανερή. Έχουμε ανάγκη από βοήθεια και ενθάρρυνση. Από την άλλη πλευρά, αφού αντέξουμε αυτή τη κόπωση και έχουμε αναρριχηθεί στο βουνό μεχρι αυτό το σημείο, αρχίζουμε να βλέπουμε το τέλος της πορείας μας και η ακτινοβολία του Πάσχα γίνεται πιο έντονη.
Η Σαρακοστή είναι η σταύρωση του εαυτού μας, είναι η εμπειρία - περιορισμένη βέβαια - που αποκομίζουμε από την εντολή του Χριστού που ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα αυτής της Κυριακής: <<όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τον εαυτό του ας σηκώσει το σταυρό του, και έτσι ας με ακολουθεί>> (Μαρκ.8,34).
Αλλά δεν μπορούμε να σηκώσουμε το σταυρό μας και ν' ακολουθήσουμε το Χριστό αν δεν ατενίζουμε το Σταυρό που Εκείνος σήκωσε για να μας σώσει. Ο δικός Του Σταυρός είναι εκείνος που δίνει νόημα αλλά και δύναμη στους άλλους. Αυτό μας εξηγεί το συναξάρι της Κυριακής:
Στη διάρκεια της νηστείας των σαράντα ημερών, κατά κάποιο τρόπο, και μείς σταυρωνόμαστε, νεκρωνόμαστε από τα πάθη, έχουμε την πίκρα της ακηδίας και της πτώσης, γι' αυτό υψώνεται ο τίμιος και ζωοποιός Σταυρός, για αναψυχή και υποστήριξή μας. Μας θυμίζει τα πάθη του Κυρίου και μας παρηγορεί.. Είμαστε σαν τους οδοιπόρους σε δύσκολο και μακρινό δρόμο που, κατάκοποι, κάθονται για λίγο να αναπαυθούν. Με το ζωοποιό Σταυρό γλυκαίνει την πίκρα που νοιώθουμε από τη νηστεία, μας ενισχύει στη πορεία μας στην έρημο έως ότου φθάσουμε στην πνευματική Ιερουσαλήμ με την ανάστασή Του.. Επειδή ο Σταυρός λέγεται Ξύλο Ζωής και είναι εκείνο το ξύλο που φυτεύθηκε στον Παράδεισο, γι' αυτό και οι θείοι Πατέρες τοποθέτησαν τούτο στο μέσο της Σαρακοστής, για να μας θυμίζει του Αδάμ την ευδαιμονία και την πτώση του από αυτή, να μας θυμίζει ακόμα ότι με τη συμμετοχή μας στο παρόν Ξύλο δεν πεθαίνουμε πια αλλά ζωογονούμαστε>>.

Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος (Θέμελης) 3 ετης μνημοσυνο


Image and video hosting by TinyPic

Ο Χρυσόστομος (κατά κόσμον Αδάμ Θέμελης του Ζαφειρίου) ήταν Μητροπολίτης Μεσσηνίας.

Γεννήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου 1918 στην Ιστιαία Εύβοιας. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από όπου αποφοίτησε με βαθμό πτυχίου «άριστα» το 1944. Χειροτονήθηκε διάκονος το 1944, ιερέας - αρχιμανδρίτης το 1945 και επίσκοπος το 1957. Διετέλεσε Γραμματέας (1950-1952) και Αρχιγραμματέας (1952-1957) της Ιεράς Συνόδου, οπότε και επελέγη βοηθός επίσκοπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Θεοκλήτου το 1957. Διετέλεσε επίσης το 1945 Πρωτοσύγγελος και Ιεροκήρυκας της Μητρόπολης Γυθείου και Οιτύλου και από το 1945 μέχρι 1950 πρωτοσύγγελος, ιεροκήρυκας, κατηχητής και εξομολόγος της Μητρόπολης Μεσσηνίας. Από το 1950 μέχρι το 1957 ήταν γραμματέας και αρχιγραμματέας της Ιεράς Συνόδου, και ιερατικός προϊστάμενος της εκκλησίας του Προφήτη Ηλία Καστέλας (Πειραιά) αρχικά και του Μητροπολιτικού Ναού Αθηνών αργότερα. Στη συνέχεια από το 1957 ήταν Αρχιερατικός επίτροπος του Πειραιά με τον τίτλο «επίσκοπος Θαυμακού» και το 1965 εξελέγη Μητροπολίτης Μεσσηνίας.

Ήταν επίτιμος διδάκτωρ Θεολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Ως Μητροπολίτης Μεσσηνίας φρόντισε για την λειτουργία και αναδιοργάνωση των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων, ανοικοδόμησε το Άσυλο Ανιάτων, ανακαίνισε όλες τις Μονές, θεμελίωσε και εγκαινίασε πολλούς Ναούς. Συνέγραψε πολλά βιβλία ιστορικού, λαογραφικού και εκκλησιαστικού περιεχομένου πολλά των οποίων έχουν ανατυπωθεί όπως:

«Η Ιερά Μητρόπολις Ευρίπου δια μέσου των αιώνων», 1952.
«Ποιμαντικαί ενασχολήσεις», 1952
«Γάμος και Διαζύγιον», 1953
«Λόγος εις τον Άγιον Απόστολον Παύλον και εις το έργο του εν Ελλάδι», 1963
«Εκκλησιαστικοί Κανονισμοί», 1963
«Ο Μέγας Αθανάσιος στην Υμνογραφία», 1973 κ.ά.
Υπήρξε μέλος του Δ.Σ. της Εταιρίας Προστασίας Ανηλίκων (Καλαμάτα 1947), τακτικός εταίρος της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρίας Ελλάδος, τακτικό μέλος της Εταιρίας Ιστορικών Νεωτέρου Ελληνισμού και αντιπρόεδρος της Εταιρίας Ευβοϊκών Σπουδών (1978). Τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο της Μητρός των Εκκλησιών, με τον Ταξιάρχη Γεωργίου Α΄ (από τον Βασιλέα Παύλο), καθώς επίσης και με το Χρυσό Σταυρό των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου και με διεθνές παράσημο Φίλων του Προσκοπισμού.

Πέθανε στις 28 Φεβρουαρίου 2007 σε ηλικία 89 ετών. Κατά την ημερομηνία του θανάτου του ήταν ο μεγαλύτερος σε ηλικία Μητροπολίτης της Εκκλησίας της Ελλάδος και ο αρχαιότερος κατά τα πρεσβεία χειροτονίας.

22.2.10

Σαρακοστιανά


Σαρακοστιανά

Α' ΦΑΓΗΤΑ
ΨΩΜΙΑ
ΠΙΤΤΕΣ ΚΑΙ ΠΙΤΣΕΣ
ΣΟΥΠΕΣ
ΣΑΛΑΤΕΣ ΚΑΙ ΣΑΛΤΣΕΣ
ΜΕΖΕΔΕΣ ΚΑΙ ΟΡΕΚΤΙΚΑ
ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ
ΜΑΓΕΙΡΕΥΤΑ, ΧΟΡΤΑΡΙΚΑ, ΛΑΧΑΝΙΚΑ
ΡΥΖΙΑ, ΖΥΜΑΡΙΚΑ
ΟΣΠΡΙΑ
ΣΟΓΙΑ

Β' ΓΛΥΚΑ
ΚΕΙΚ
ΤΑΡΤΕΣ, ΤΟΥΡΤΕΣ, ΓΛΥΚΑ ΤΑΨΙΟΥ
ΚΟΥΛΟΥΡΑΚΙΑ
ΠΙΤΤΕΣ
ΚΟΥΡΑΜΠΙΕΔΕΣ, ΜΕΛΟΜΑΚΑΡΟΝΑ
ΓΛΥΚΑ ΤΗΓΑΝΙΟΥ
ΦΡΟΥΤΟΣΑΛΑΤΕΣ, ΤΡΟΥΦΕΣ,
ΞΕΡΑ ΦΡΟΥΤΑ ΚΑΙ ΚΑΡΠΟΙ
ΚΡΕΜΕΣ, ΡΟΦΗΜΑΤΑ, ΠΟΤΑ
ΓΡΑΝΙΤΕΣ, ΓΛΥΚΑ ΚΟΥΤΑΛΙΟΥ, ΜΑΡΜΕΛΑΔΕΣ

Πεντανόστιμες νηστίσιμες συνταγές

Η μεγάλη απογοήτευση της νηστείας είναι ότι για αρκετές μέρες αποφεύγουμε να φάμε τα αγαπημένα μας φαγητά. Αν το ψάξουμε λίγο καλύτερα, όμως, μπορούμε να φτιάξουμε με νηστίσιμα υλικά (πέραν ίσως του λαδιού και του βουτύρου) πεντανόστιμες συνταγές που θα λατρέψουν ακόμα και οι κρεατοφάγοι. Και μάλιστα, συνταγές για ένα πλήρες γεύμα, με πρώτο, δεύτερο και τρίτο πιάτο. Ποιες είναι αυτές;
Ξεκινήστε με… «Καλαμαροσαλάτα»

Όλοι αγαπάμε τα θαλασσινά και δη τα καλαμαράκια. Κατά τη νηστεία, όμως, οι περισσότεροι από εμάς αποφεύγουν να τα φάνε τηγανητά. Έτσι, τα δοκιμάζουμε σε σαλάτα δημιουργώντας ένα εύκολο, γευστικό και γρήγορο πιάτο που μπορεί να ετοιμαστεί μέσα σε 15 λεπτά.

Τι θα χρειαστείτε:

½ ποτήρι ελαιόλαδο
¼ ποτήρι ξύδι από κόκκινο κρασί
2 σκελίδες σκόρδο, λειωμένες
1 ποτήρι ξηρό, λευκό κρασί
1 ποτήρι νερό
500 γρ. Καλαμάρια, καθαρισμένα και κομμένες σε ροδέλες και πλοκάμια
1 κούπα ψιλοκομμένο σέλερι
½ ματσάκι φρέσκο, ψιλοκομμένο κόλιανδρο
1 πράσινη στρογγυλή πιπεριά, ψιλοκομμένη
1 κόκκινη στρογγυλή πιπεριά, ψιλοκομμένη
1 κίτρινη στρογγυλή πιπεριά, ψιλοκομμένη
1 κούπα ψιλοκομμένο αγγούρι
1 ματσάκι φρέσκα πράσινα κρεμμυδάκια, ψιλοκομμένα
1 ματσάκι φρέσκο ψιλοκομμένο μαϊντανό
1 κούπα βρασμένη και ψιλοκομμένη γλυκοπατάτα
1 καυτερή πιπεριά jalapeno, ψιλοκομμένη

Προετοιμασία:

Σε ένα μικρό μπολ αναμείξτε το ελαιόλαδο, το ξύδι από κόκκινο κρασί και το σκόρδο. Σε ένα μεσαίου μεγέθους κατσαρολάκι βράστε ελαφρά το νερό με το λευκό κρασί, ρίξτε μέσα το καλαμάρι και μαγειρέψτε το μέχρι να πάρει χρώμα για 2 λεπτά. Έπειτα στραγγίξτε το καλαμάρι και αφήστε το να κρυώσει. Σε ένα μεγάλο μπολ αναμείξτε όλα τα υπόλοιπα υλικά (το σέλερι, τον κόλιανδρο, τις πιπεριές, το αγγούρι, τα κρεμμυδάκια, τον μαϊντανό, την γλυκοπατάτα και την πιπεριά jalapeno). Τοποθετήστε από πάνω το καλαμάρι και το dressing από ελαιόλαδο που φτιάξατε στην αρχή και βάλτε τη σαλάτα στο ψυγείο. Είναι έτοιμη και ο καθένας μπορεί να προσθέσει όσο αλάτι ή και πιπέρι επιθυμεί.

Συνεχίστε με… «Λαζάνια λαχανικών»

Μία πανεύκολη συνταγή που θα λατρέψουν τόσο οι χορτοφάγοι όσο και οι κρεατοφάγοι είναι τα λαζάνια με λαχανικά, στα οποία μπορείτε φυσικά να προσθέσετε όποιο λαχανικό θέλετε (εμείς συστήνουμε μανιτάρια και σπανάκι). Αν πάλι θέλετε οπωσδήποτε και κάτι σε… τυρί στα λαζάνια σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το λεγόμενο νηστίσιμο τυρί από τόφου που υπάρχει στα σούπερ μάρκετ. Το φαγητό αυτό είναι έτοιμο σε 1 ½ ώρα.

Τι θα χρειαστείτε:

3 ψιλοκομμένες σκελίδες σκόρδο
300 γρ. μανιτάρια πλευρώτους κομμένα σε λουρίδες
1 κουταλιά ελαιόλαδο (ή σπορέλαιο)
1 μικρό πελτέ ντομάτας
1 πακέτο κατεψυγμένο σπανάκι, ψιλοκομμένο και στεγνό
2 κουταλιές αλάτι
2 κουταλιές seasoning για λαζάνια
1 πακέτο (350 γρ.) μαλακό τόφου
½ κιλό λαζάνια που δεν θέλουν βράσιμο
«Μηλόπιτα»

Μία γλυκιά και γευστική απόλαυση για να τελειώσει με τον καλύτερο τρόπο το νηστίσιμο γεύμα σας!

Τι θα χρειαστείτε:

Για τη ζύμη
2 ½ φλιτζάνια αλεύρι
½ κουταλάκι του γλυκού αλάτι
¾ φλυτζάνι βούτυρο
6-7 κουταλιές της σούπας κρύο νερό

Για τη γέμιση
¾ - 1 φλιτζάνι ζάχαρη
½ κουταλάκι του γλυκού αλάτι
1 κουταλάκι του γλυκού κανέλα
½ κουταλάκι του γλυκού μοσχοκάρυδο
1 ½ κουταλιά της σούπας αλεύρι
6-8 μήλα
2 κουταλιές της σούπας βούτυρο

Προετοιμασία:

Σε ένα μπολ ανακατεύουμε το αλεύρι με το αλάτι. Κόβουμε μέσα το βούτυρο και το ανακατεύουμε μέχρι το μείγμα να γίνει και να μοιάζει να έχει μικρά μπαλάκια. Μετά προσθέτουμε λίγο – λίγο το νερό μέχρι κρατιέται η ζύμη και να μπορούμε να την ανοίξουμε.

Σε ένα άλλο μπολ ανακατεύουμε τη ζάχαρη, το αλάτι, την κανέλα, το μοσχοκάρυδο και το αλεύρι. Καθαρίζουμε και κόβουμε τα μήλα σε κομματάκια. Τα ρίχνουμε στο μπολ και τα ανακατεύουμε καλά με το μείγμα.

Χωρίζουμε τη ζύμη σε δύο μέρη σε δύο μέρη (το ένα μεγαλύτερο από το άλλο). Ανοίγουμε το ένα κομμάτι και το απλώνουμε καλά στο ταψί μας ώστε να καλύψει και τα τοιχώματα. Ρίχνουμε από πάνω το μείγμα με τα μήλα και μετά σκορπάμε και μερικά μικρά κομματάκια βούτυρο. Ανοίγουμε έπειτα το άλλο κομμάτι της ζύμης και σκεπάζουμε με αυτό την πίτα. Κλείνουμε καλά τις άκρες και κάνουμε πολλές τρύπες με το πιρούνι μας στο πάνω μέρος της πίτας. Την ψήνουμε για 10 λεπτά στους 220 βαθμούς και μετά χαμηλώνουμε για άλλα 30 – 40 λεπτά στους 180 βαθμούς. Η πίτας μας είναι έτοιμη!

Καλή σας όρεξη!

Η σημασια της νηστειας


Δεν είναι τυχαίο που η θρησκεία δίνει μεγάλη σημασία στη νηστεία. Οι αξίες της είναι πολλές τόσο για την ψυχή όσο και για το σώμα. Ενδυναμώνει τη θέληση, την υπομονή, προάγει ηθικές και θρησκευτικές αξίες, την εγκράτεια, την αποχή από πειρασμούς, άσχημες σκέψεις και καταχρήσεις. Οι υπηρεσίες που προσφέρει στο σώμα είναι πολύτιμες.

Το χαρακτηριστικό της νηστείας, είναι η αποχή από τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Η πρόσληψη κορεσμένων λιπών, τριγλυκερίδιων, χοληστερόλης και ζωικών πρωτεϊνών, μειώνεται ουσιαστικά. Αυξάνεται η πρόσληψη ακόρεστων λιπών, φυτικών ινών, βιταμινών, φυτοχημικών ουσιών με ευεργετικές δράσεις.

Χρειάζεται συμβουλή γιατρού πριν από νηστεία για το εάν επιτρέπεται κάποιος να την κάνει. Η νηστεία συμβάλλει στην πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων και παχυσαρκίας. Η μείωση της κακής χοληστερόλης στο αίμα και η αύξηση των φυτοχημικών ουσιών, μειώνουν τον κίνδυνο αθηρωμάτωσης, στένωσης ή απόφραξης ζωτικών αρτηριών της καρδίας και του εγκεφάλου.

Η σωστή νηστεία, με τήρηση των ημερήσιων θερμίδων που πρέπει να λαμβάνονται, χωρίς υπερκατανάλωση ζυμαρικών, ψωμιού, ρυζιού ή ελαιόλαδου, συμβάλλει στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη. Οι φυτικές ίνες της νηστείας βοηθούν εναντίον της δυσκοιλιότητας και στη μείωση της χοληστερόλης. Είναι από τα σημαντικότερα οφέλη της νηστείας. Επίσης έρευνες δείχνουν ότι διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και φτωχή σε ζωικά λίπη, συμβάλλει στη μείωση κινδύνου προσβολής από καρκίνο παχέος εντέρου.

Ποιες είναι οι ωφέλιμες φυτοχημικές ουσίες και βιταμίνες που αυξάνονται στο σώμα λόγω νηστείας; Μια διατροφή με 5 έως 7 μερίδες φρούτων, λαχανικών, οσπρίων ή ξηρών καρπών ημερησίως (1 μερίδα = 80 γραμμάρια), προσφέρει πολλούς ισχυρούς παράγοντες που προφυλάσσουν τον οργανισμό από ασθένειες, του δίνουν δύναμη να αντεπεξέρχεται στις καθημερινές προκλήσεις και να αντιστέκεται καλύτερα στις φθορές του χρόνου. Σε αυτές περιλαμβάνονται φλαβονοειδείς και καροτινοειδείς ουσίες, ισοφλαβόνες, σουλφίδια, λυκοπένιο, βιταμίνες Β, C, Ε, Α, Κ και άλλες.

Τι γίνεται με πρωτεΐνες, ασβέστιο και σίδηρο; Οι πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης είναι υψηλότερης διατροφικής αξίας. Στη νηστεία, ο συνδυασμός τροφίμων (όσπρια, θαλασσινά), δίνει εξίσου καλές πρωτεΐνες. Ο σίδηρος φυτικής προέλευσης με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C (φρούτα, λαχανικά), απορροφάται τόσο καλά όσο ο ζωικός σίδηρος. Το ασβέστιο που στερείται ο οργανισμός στη νηστεία λόγω αποχής από γαλακτοκομικά, μπορεί να αντικατασταθεί από ασβέστιο συνδυασμού τροφίμων (λαχανικά, ξηροί καρποί).

Η νηστεία για ορισμένα χρονικά διαστήματα, όταν γίνεται σωστά, χωρίς ακρότητες, συμβάλει στην πρόληψη σοβαρών ασθενειών. Είναι ευεργετική για λόγους θρησκευτικούς και ψυχικούς. Ταυτόχρονα προσφέρει στον οργανισμό πολύτιμες προστατευτικές και θρεπτικές ουσίες από το φυτικό βασίλειο.

20.2.10

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ (εικονομαχία)


Είναι πολύ δύσκολο μέσα στα πλαίσια ενός άρθρου νά αναπτύξουμε πλήρως τη σημασία, πού έχουν οι εικόνες στη ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Κατά τη διάρκεια των εκατόν είκοσι περίπου χρόνων, που διάρκεσε η εικονομαχία, γράφτηκαν τόσα πολλά από τους αγίους Πατέρες, που θα χρειαζόταν πολύς χρόνος να αναλυθούν.

Αν καταφύγει κανείς στα πρακτικά και τις αποφάσεις της 7ης Οικουμενικής Συνόδου, η οποία συνήλθε το 787 στη Νίκαια της Βιθυνίας, και ασχολήθηκε με το θέμα των εικόνων, θα βρεί την σημασία τους. Είναι γνωστό ότι η Δυτική Εκκλησία ακολούθησε μια παράδοση μειωτική για τις εικόνες. Για πρώτη φορά ο πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄, σε εγκύκλιο του προς τους ρωμαιοκαθολικούς επισκόπους μέ αφορμή των 12 αιώνων από τη σύγκληση της 7ης Οικ. συνόδου τολμά και διαγράφει τη μειωτική παράδοση της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και προσπαθεί να οικειοποιηθεί τις παραδόσεις, που διατήρησε και κράτησε η Ορθόδοξη Εκκλησία.

Στην εγκύκλιο τονίζεται η θεολογική και παιδαγωγική αξία των εικόνων και προβάλεται η παράδοση της αδιαίρετης Εκκλησίας. Αναγνωρίζεται ότι «ιδιαίτερα η ελληνική Εκκλησία αλλά και οι σλαβικές, στηριζόμενες στα έργα των μεγάλων εικονόφιλων θεολόγων, όπως ο άγιος Νικηφόρος της Κων/λεως και ο άγιος Θεόδωρος Στουδίτης, προσέλαβαν την προσκύνηση της εικόνας, ως ακέραιο μέρος της λειτουργίας, όπως ακριβώς συνέβαινε με τή λειτουργική τέλεση του λόγου». Αναφέρει δέ ότι υπάρχει « κάποιο ανανεωμένο ενδιαφέρον για τη θεολογία και την πνευματικότητα των εικόνων της Ανατολης», δηλ. της Ορθόδοξης Εκκλησίας και ότι γίνεται μια «εκ νέου ανακάλυψη της Χριστιανικής εικόνας». Οι εκφράσεις αυτές μαρτυρούν την παραμέληση και παραγνώριση της αξίας των εικόνων στη Δύση αλλά και την ανακάλυψη ενός κρυμμένου θησαυρου.
Σήμερα πολλές προτεσταντικές Ομολογίες άνκαι απορρίπτουν φυσικά την τιμητική προσκύνηση χρησιμοποιούν όμως για διδακτικούς και κατηχητικούς σκοπούς τη ζωγραφική των εικόνων.
Οι Ορθόδοξοι, κρατήσαμε την παράδοση της Εκκλησίας από την ίδρυσή της μέχρι σήμερα και οι εικόνες του Χριστού, της Θεοτόκου και των αγίων, οι οποίες κοσμούν τους ναούς μας αποτελούν χαρακτηριστικό στοιχείο της ταυτότητας και γνώρισμα γνησιότητάς της.

Η αλήθεια της πίστεως και της ζωής της Εκκλησίας είναι αυτό που ονομάζουμε Ορθοδοξία. Χωρίς την Ορθοδοξία δεν υπάρχει αληθινή κοινωνία με τον Θεό, άρα ούτε αληθινή θεολογία. Χωρίς αληθινή πίστη και ζωή δεν υπάρχει σωστή επικοινωνία με τον πλησίον. Χωρίς σωστή θεώρηση του Θεού δεν υπάρχει σωστή θεώρηση της κτίσεως (δημιουργίας). Ασέβεια προς τον Θεό σημαίνει ασέβεια προς τον άνθρωπο, πού είναι εικόνα του Θεού και ασέβεια προς τον φυσικό κόσμο.

Την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστης γίνεται ο εορτασμός της νίκης της ορθής πίστεως της Εκκλησίας κατά των αιρέσεων, η οποία εκφράζεται με την ορθή αντίληψη για τις εικόνες. Ορθοδοξία είναι η αλήθεια των εικόνων. Στην εικονομαχία οι Πατέρες είδαν το σύνολο των αιρέσεων.
Η εικονομαχία κατά την άποψη των Πατέρων δημιουργήθηκε από επίδραση επί του Χριστιανισμού Ιουδαϊκών και Ισλαμικών αντιλήψεων και χριστιανικών αιρέσεων, κυρίως του Μονοφυσιτισμού και Μανιχαϊσμού. Ιουδαϊσμός και Ισλαμισμός απαγορεύουν την χρήση των εικόνων στους ναούς τους λόγω του κινδύνου της ειδωλολατρίας.
Οι Μονοφυσίτες, υπερτονίζοντας την θεϊκή φύση του Χριστού μέσα στην οποία απορροφήθηκε η ανθρώπινη, θεωρούσαν αδύνατη και ανεπίτρεπτη την περιγραφή σε εικόνα της απερίγραπτης φύσεως του Χριστού. Οι Μανιχαίοι περιφρονώντας κάθε τι υλικό, ως κακό, δίδασκαν ότι ο Χριστός δεν προσέλαβε αληθινή ανθρώπινη φύση, η οποία θα μπορούσε να περιγραφεί με εικόνες. Ο Χριστός δεν ήταν μια αληθινή ιστορική ύπαρξη, κατά τους Μανιχαίους, αλλά ένα φάντασμα, και αυτοί που τον έβλεπαν, νόμιζαν ότι έβλεπαν τον Χριστό. Η εχθρότητα προς την ύλη τούς οδήγησε στον Δοκητισμό.

Η εικονομαχία αμφισβητούσε και καταργούσε τη σωτηρία του ανθρώπου από τόν Χριστό. Αρνείται την θεία Ενανθρώπηση, την θεία οικονομία και τις συνέπειές τους εφ’ όσον αρνείται τη δυνατότητα περιγραφής της ανθρώπινης φύσεως του Χριστού, αλλά και τόν αγιασμό και τη δόξα του σώματος και της ύλης. Γι’ αυτό και οι Πατέρες είδαν στην εικονομαχία μια συμπερίληψη όλων των προηγουμένων αιρέσεων και ανατροπή του Χριστιανισμού.

Οι Πατέρες ερεύνησαν και διαπίστωσαν την θέση της Παράδοσης πάνω στο θέμα των εικόνων. Πλήθος ήταν οι μαρτυρίες από τα συγγράμματα Πατέρων και αγίων που αποδείκνυε ότι η χρήση των εικόνων στην Εκκλησία είναι αρχαιότατη συνήθεια, εναντίον της οποίας καμιά αντίδραση δεν υπήρχε. Ήταν τόσον πολλές οι μαρτυρίες από τήν παράθεση κειμένων πατερικών για την ύπαρξη και χρήση των εικόνων από την εμφάνιση του Χριστιανισμού, ώστε ζητήθηκε από τον Πρόεδρο της Συνόδου Πατριάρχη Κων/λεως Ταράσιο να μήν παρουσιασθούν άλλα κείμενα γιατί προκλήθηκε κορεσμός από την αφθονία τους.

Πρώτος ο Μ. Βασίλειος χαρακτηρίζει την παράδοση της Εκκλησίας για τις ιερές εικόνες «αποστολική». Οι εικόνες δηλαδή υπάρχουν μέσα στους ναούς προ του Μ. Κων/νου, από την εποχή των Αγίων Αποστόλων. Την παράδοση αυτή επικυρώνουν αρχαιολογικά ευρήματα των πρώτων μεταποστολικών χρόνων, τα οποία παρουσιάζουν απεικονίσεις του προσώπου του Ιησού Χριστού. Ήταν στοιχείο της εκκλησιαστικής ζωής, όπως φαίνεται στους παλιούς ναούς και στα συγγράμματα των Πατέρων. Και η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος (692) στήριξε αυτήν την παράδοση με τον 82ο κανόνα της και απαγόρευσε να αγιογραφείται πάνω στον σταυρό ο Χριστός ως αμνός (πρόβατο), αλλά με την ανθρώπινη μορφή του. Οι πατέρες και οι πιστοί χριστιανοί για 800 χρόνια ανατράφηκαν μέσα σ’ αυτήν την παράδοση. Η εικονομαχία ήταν μια καινοτομία, που παρουσίαζε τους προηγούμενους Πατέρες και όλη την Εκκλησία να ζει μέσα στην πλάνη.

Το πιο σταθερό στοιχείο στα πρακτικά της 7ης Οἰκ. Συνόδου είναι ο τονισμός της αξίας και ο σεβασμός της Παραδόσεως, η οποία ταυτίζεται με την Ορθοδοξία. Η παράδοση για την Εκκλησία είναι η ζωή της εν Αγίω Πνεύματι. Στις αποφάσεις της η Σύνοδος αναφέρει ότι: «τηρήσαμε την παράδοση της Ορθοδόξου Καθολικής Εκκλησίας χωρίς να αφαιρέσουμε ούτε να προσθέσουμε κάτι, αλλά όπως διδαχθήκαμε από τους Αποστόλους, κρατούμε τις παραδόσεις που παραλάβαμε, αποδεχόμενοι όλα όσα ακριβώς η αγία Ορθόδοξη Εκκλησία από την αρχή προφορικά και γραπτά παρέλαβε, μεταξύ των οποίων και η κατασκευή των εικόνων». Στήν όγδοη καί τελευταία συνεδρία της Συνόδου πάλι διακηρύσσεται ότι:«Εμείς ακολουθούμε τις αποφάσεις της αρχαίας Εκκλησίας. Εμείς αναθεματίζουμε όσους προσθέτουν κάτι ή αφαιρούν από την ορθόδοξη Εκκλησία. Εμείς αναθεματίζουμε την καινούργια διδασκαλία των εικονομάχων.Εμείς αποδεχόμαστε τις σεπτές εικόνες».
Πράγματι τα πρότυπα των εικόνων του Ι. Χριστού και της Θεοτόκου ήσαν πολύ περιωρισμένα κατά τους τρεις πρώτους αιώνες, λόγω των διωγμών. Πηγή της χριστιανικής εικονογραφίας αποτέλεσαν οι ζωντανές προφορικές αναμνήσεις και πληροφορίες των χαρακτηριστικών της μορφής και της παραστάσεως του Ι. Χριστού, της Θεοτόκου, των Αποστόλων και των άλλων ιερών προσώπων της πρώτης αποστολικής Εκκλησίας.
Η χριστιανική εικονογραφία αναπτύχθηκε εξ αιτίας της προβολής των μαρτύρων της πίστεως. Η παρουσίαση προσωπικων εικόνων των Μαρτύρων ή και εικονογραφικών συνθέσεων διαφόρων σκηνών του μαρτυρίου κατά τις εορταστικές συνάξεις της επετείου του θανάτου των μαρτύρων έγιναν αφορμή για την καθιέρωση της εκκλησιαστικής εικονογραφίας. Η αναγνώριση του Χριστιανισμού από τον Μ. Κωνσταντίνο, ως επίσημης θρησκείας του ελληνορωμαϊκού κράτους και η προστασία της Εκκλησίας από αυτόν, μετέφερε τις εικόνες από τους τόπους προσευχής, πού ήσαν τα σπίτια των χριστιανών (ευκτήριοι οίκοι) στους μεγάλους ναούς. Πολλοί Πατέρες στους λόγους τους μιλούν για ιερούς ναούς, που οι εσωτερικοί τους τοίχοι ήσαν διακοσμημένοι με πολλές εικόνες Αγίων της Εκκλησίας και από παραστάσεις από τη ζωή τους. Ο ίδιος ο Άγιος Κων/νος στα ανάκτορα είχε εικόνα που παρίστανε τον σταυρό που συνέτριβε κάποιο δράκοντα.

Στην πρωτοχριστιανική περίοδο, στους πρώτους αιώνες του Χριστιανισμού, προ της εποχής του Μ. Κων/νου υπάρχει η συμβολική τέχνη των Κατακομβών. Οι Κατακόμβες ήσαν υπόγειες στοές όπου κατέφευγαν οι χριστιανοί να προσευχηθούν, να τελέσουν το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας αλλά και κοιμητήρια στα οποία έθαβαν τους νεκρούς αλλά και τους Μάρτυρες.

Η πρώτη αυτή εικονογραφία είχε συμβολικό χαρακτήρα και ο σκοπός της ήταν καθαρά διδακτικός. Η Κιβωτός του Νώε, ήταν σύμβολο της Εκκλησίας, ο Ιωνάς στο κήτος, ήταν σύμβολο της Αναστάσεως του Χριστού, το ψάρι, ήταν σύμβολο του Ιησού Χριστού, η Άγκυρα, ήταν σύμβολο της ελπίδας, το ψωμί και το κρασί, ήταν σύμβολο του σώματος και αίματος του Χριστού και του μυστηρίου της Θ. Ευχαριστίας. Οι τρεις Παίδες εν τη καμίνω, ο Δανιήλ ανάμεσα στα λιοντάρια, ήταν σύμβολα της σωτηρίας. Η παράσταση του καλού ποιμένα με τα πρόβατα, ήταν σύμβολο του κόσμου του οποίου ποιμένας είναι ο Θεός. Ο καλός ποιμένας, δηλ. ο Σαρκωμένος Θεός, παίρνει πάνω του το χαμένο πρόβατο, την ανθρώπινη φύση και την ενώνει με τη θεϊκή του δόξα. Επίσης το πρόσωπο της Παναγίας είναι από τα πρώτα πρόσωπα που απεικονίστηκαν στις Κατακόμβες. Την βρίσκουμε ως Δεομένη, στον Ευαγγελισμό, στην Γέννηση.

Ο ιστορικός Ευσέβιος πρώτος αναφέρεται σε ύπαρξη ορυχάλκινου ανδριάντα του Ιησού Χριστού, τον οποίον είδε ο ίδιος, στην αυλή του σπιτιού της αιμορροούσας γυναίκας στην πόλη Πανέα ή Καισάρεια του Φιλίππου, την οποία θεράπευσε ο Κύριος. Στη βάση του ανδριάντα υπήρχε ένα σπάνιο βότανο με θεραπευτικές ιδιότητες. Στο κάτω μέρος του υπήρχε η επιγραφή «Στον Θεό, τον σωτήρα του κόσμου». Ο αυτοκράτορας Ιουλιανός ο Παραβάτης κατάστρεψε τον ανδριάντα του Ιησού και τοποθέτησε τον δικό του, ο οποίος καταστράφηκε από πτώση κεραυνού.


Πολύ ισχυρή είναι και η εκκλησιαστική παράδοση της αχειροποίητης εικόνας του προσώπου του Χριστού της γνωστής ως «Άγιο Μανδήλιο». Αυτή την έστειλε ο Ιησούς προς τον βασιλέα της Μεσοποταμίας Άβγαρο. Ο βασιλέας έπασχε από ανίατη ασθένεια και παρακάλεσε με επιστολή του τον Χριστό να πάει να τον θεραπεύσει. Ως απάντηση ο Ιησούς έστειλε το μανδήλιό του αφού προηγουμένως σκούπισε το πρόσωπό του. Πάνω στο μανδήλιο αποτυπώθηκε η μορφή του προσώπου του. Η εκκλησιαστική παράδοση γνωρίζει καλά την ύπαρξη της εικόνας στην πόλη Έδεσσα μέχρι της εποχής του Χοσρόη και την συνδέει με ιστορικά γεγονότα.
Γνωστή είναι η παράδοση για τις εικόνες της Θεοτόκου που αποδίδονται στον Ευαγγελιστή Λουκά. Ο Θεόδωρος Αναγνώστης μας πληροφορεῖ ότι η Ευδοκία, σύζυγος του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β΄(408-450) αγόρασε στους Αγίους Τόπους εικόνα της Θεοτόκου, την οποίαν ζωγράφισε ο Ευαγγελιστής Λουκάς και την απέστειλε ως δώρο στην αυτοκράτειρα Πουλχερία. Ο Νικηφόρος ο Κάλλιστος αναφέρει ότι η Πουλχερία δώρησε εικόνα της Θεοτόκου στην Μονή των «Οδηγών», την οποίαν ίδρυσε στην Κων/λη και η οποία ονομάστηκε «Οδηγήτρια». Αυτή η εικόνα πολλές φορές προστάτευσε και διαφύλαξε την Κων/λη καταστράφηκε δε κατά την άλωσή της από τους Τούρκους.
Κάθε Κυριακή της Μ. Σαρακοστής έχει δύο θέματα, δύο νοήματα. Από το ένα μέρος η κάθε Κυριακή αποτελεί μέρος μιας συνέχειας στην οποία αποκαλύπτεται ο ρυθμός και η πνευματική <<διαλεκτική>> της Μ. Σαρακοστής. Από το άλλο μέρος, σύμφωνα με την πορεία της ιστορικής εξέλιξης της Εκκλησίας, σχεδόν κάθε Κυριακή της Σαρακοστής απόκτησε ένα δεύτερο θέμα.
Ετσι την Α΄ Κυριακή των Νηστειών η Εκκλησία γιορτάζει τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας.
Την Β΄ Κυριακή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά γιορτάζουμε τη καταδίκη των εχθρών του και την υπεράσπιση της διδασκαλίας του ως δεύτερος θρίαμβος της Ορθοδοξίας.
Την Γ΄ Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως.
Την Δ΄ Κυριακή του αγίου Ιωάννου της Κλίμακας και
Την Ε΄ Κυριακή της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας.
ΚΑΤΑΝΥΚΤΙΚΟΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΙ
Τις απογευματινές ώρες των Κυριακών της Σαρακοστής τελείται ο λεγόμενος <<Κατανυκτικός Εσπερινός>>. Είναι όμοιος Εσπερινός με τον συνήθη, έχει όμως μερικές προσθήκες όπως π.χ. τα τροπάρια <<Θεοτόκε Παρθένε...>>, <<Βαπτιστά του Χριστού...>> κ.λ.π., την ευχή του αγίου Εφραίμ. Λέγεται <<Κατανυκτικός>> γιατί ψάλλονται διάφορα στιχηρά (δηλαδή τροπάρια που προτάσσουν στίχους από τους Ψαλμούς) του Τριωδίου καλούμενα <<κατανυκτικά>>, λόγω του περιεχομένου τους, όπου δεσπόζει βαθειά συναίσθηση αμαρτωλότητας, πένθους, συντριβής, μετανοίας και θερμή ικεσία για άφεση αμαρτιών.
Α΄ ΚΥΡΙΑΚΗ ΝΗΣΤΕΙΩΝ - ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Λέγεται Κυριακή της Ορθοδοξίας, γιατί γιορτάζουμε την αναστήλωση των αγίων Εικόνων και τον θρίαμβο της Ορθοδόξου Πίστεως κατά της φοβερής αιρέσεως των Εικονομάχων, των αιρετικών δηλαδή εκείνων που δεν εδέχοντο να τιμούν τις άγιες Εικόνες. Το <<Ωρολόγιο>> της Εκκλησίας γράφει: Για εκατό και πλέον χρόνια διαταράχθηκε η Εκκλησία με διωγμούς από κακοδόξους εικονομάχους. Πρώτος υπήρξε ο αυτοκράτορας Λέων ο Ίσαυρος και τελευταίος ο Θεόφιλος, ανδρας της αγίας Θεοδώρας, η οποία μετά το θάνατο του συζύγου της ανέλαβε την εξουσία και στερέωσε πάλι την Ορθοδοξία μαζί με τον Πατριάρχη Μεθόδιο. Η Βασίλισσα Θεοδώρα διακήρυξε δημόσια ότι ασπαζόμεθα τις Εικόνες, όχι λατρευτικά, ούτε ως Θεούς, αλλά ως εικόνες των αρχετύπων. Την πρώτη Κυριακή των νηστειών το έτος 843, η Θεοδώρα μαζί με το γιό της αυτοκράτωρα Μιχαήλ, λιτάνευσαν και ανεστήλωσαν τις άγιες εικόνες μαζί με τον κλήρο και το λαό. Από τότε εορτάζουμε κάθε χρόνο την ανάμνηση αυτού του γεγονότος γιατί καθωρίσθηκε οριστικά ότι δεν λατρεύουμε τις Εικόνες, αλλά τιμούμε και δοξάζουμε όλους τους Αγίους που εικονίζουν και λατρεύουμε μόνο τον εν Τριάδι Θεό. Τον Πατέρα, τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα και κανένα άλλο είτε Άγιο είτε Άγγελο.
____________________
Υπάρχουν, είναι δυνατόν να υπάρχουν θαυματουργές Εικόνες;
Πολλοί Όρθόδοξοι Θεολόγοι αποδίδουν τα θαύματα μερικών Εικόνων όχι στις ίδιες Εικόνες, αλλά στη πίστη των ανθρώπων που προσεύχονται ενώπιόν των. Ότι η πίστη θαυματουργεί και η θερμή προσευχή, είτε μπροστά στις Εικόνες είτε όχι, αυτό είναι έξω από κάθε αμφιβολία. Αυτό όμως δεν είναι λόγος να αρνηθούμε ότι μερικές Εικόνες μπορούν να έχουν και οι ίδιες, θαυματουργική χάρη. Δεν είναι παράδοξο, αλλά πολύ φυσικό. Το Ευαγγέλιο αναφέρει ότι οι Απόστολοι θαυματουργούσαν όχι μόνο με τα χέρια τους, αλλά στο πέρασμά τους ακόμη και η σκιά τους! (Πραξ.ε΄,12-14). Ακόμα τα μανδήλια του Αποστόλου Παύλου, ριπτόμενα πάνω στους ασθενείς ή δαιμονισμένους, τους θεράπευαν! (Πραξ. ιθ΄, 12).
Ώστε όχι μόνο οι ίδιοι Απόστολοι είχαν θαυματουργικό χάρισμα, αλλά και αυτά τα αντικείμενα της προσωπικής τους χρήσεως. Η χάρις από το Θεό έφθανε μέχρι τα μανδήλια τους. Τι το παράδοξο λοιπόν να ευλογήσει ο Θεός ανθρώπους βαθειάς ταπεινώσεως, νηστείας, προσευχής τους ίδιους να θαυματουργούν ή και τα έργα αυτών, τις Εικόνες;

18.2.10

ΟΙ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΕΡΑΓΙΑΝ ΘΕΟΤΟΚΟΝ

Οι χαιρετισμοί της υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Μαρίας
Image and video hosting by TinyPic

Image and video hosting by TinyPic

Ένας από τους πολλούς ύμνους, που ψάλλουμε προς την Μητέρα του Θεού και Μητέρα όλων μας, Παναγία, είναι και οι χαιρετισμοί. Αυτοί οι χαιρετισμοί είναι ένας εγκωμιαστικός Ύμνος, ο Υψηλότερος και Θεοπρεπέστερος, ακόμη και ο πλέον αγαπητός είς την Παναγίαν. Η Παναγία πολύ ευχαριστείται από όσους τους διαβάζουν και την χαιρετίζουν - έστω και μία φορά την ημέρα - με τα εκατόν σαράντα τέσσερα «χαίρε» και τα δώδεκα «χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε».

Η Ίδια η Παναγία είπε: όποιος με χαιρετίζει με τους χαιρετισμούς μου, που τόσο πολύ αγαπώ, θα τον σκεπάζω, θα τον προστατεύω, θα τον φυλάττω από κάθε κακό και θα τον ευλογώ σε όλη του την ζωή και ακόμη θα τον υπερασπιστώ μπροστά στον Υιό μου, εκείνη την ημέρα της Δευτέρας Παρουσίας Του.
Το προσταχθέν μυστικώς, λαβών εν γνώσει, εν τη σκηνή του Ιωσήφ σπουδή επέστη, ο Ασώματος λέγων τη Απειρογάμω. Ο κλίνας τη καταβάσει τους Ουρανούς χωρείται αναλλοίωτος όλος έν Σοί. Όν και βλέπων έν Μήτρα σου λαβόντα δούλου μορφήν, εξίσταμαι καυγάζειν Σοι.

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Άγγελος Πρωτοστάτης Ουρανόθεν επέμφθη ειπείν τη Θεοτόκω το χαίρε.
Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς

Άγγελος Πρωτοστάτης Ουρανόθεν επέμφθη ειπείν τη Θεοτόκω το χαίρε.
Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς

Άγγελος Πρωτοστάτης Ουρανόθεν επέμφθη ειπείν τη Θεοτόκω το χαίρε.
Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς

και σύν τη ασωμάτω φωνή, σωματούμενον Σε θεωρών, ΚΥΡΙΕ, εξίστατο και ίστατο, κραυγάζων προς Αυτήν τοιαύτα:

• Χαίρε, δι ής η χαρά εκλάμψει
• Χαίρε, δι ής η αρά εκλείψει
• Χαίρε, του πεσόντος Αδάμ η ανάκλησις
• Χαίρε, των δακρύων της Εύας η λύτρωσις
• Χαίρε, ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς
• Χαίρε, βάθος δυσθεώρητον και Αγγέλων οφθαλμοίς
• Χαίρε, ότι υπάρχεις Βασιλέως καθέδρα
• Χαίρε, ότι βαστάζεις τον βαστάζοντα πάντα
• Χαίρε, Αστήρ εμφαίνων τον Ήλιον
• Χαίρε, Γαστήρ ενθέου σαρκώσεως
• Χαίρε, δι ής νεουργείται η κτίσις
• Χαίρε, δι ής Βρεφουργείται ο Κτίστης.

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Βλέπουσα η Αγία, εαυτήν έν Αγνεία φησί τώ Γαβριήλ θαρσαλέως. Το παρόδοξόν σου την φωνής δυσπαράδεκτον μου τη ψυχή φαίνεται. ασπόρου γάρ συλλήψεως την κύησιν πώς λέγεις; κράζων.

Αλληλούϊα

Γνώσιν άγνωστον γνώναι, η Παρθένος ζητούσα, εβόησε προς τον λειτουργούντα. Εκ λαγόνων αγνών Υιόν, πώς εστι τεχθήναι δυνατόν; λέξον μοι. Προς Ήν εκείνος έφησεν εν φόβω, πλήν κραυγάζων ούτω:

• Χαίρε, βουλής απορρήτου μύστις
• Χαίρε, σιγής δεομένων πίστις
• Χαίρε, των θαυμάτων Χριστού το προοίμιον
• Χαίρε, των δογμάτων Αυτού το κεφάλαιον
• Χαίρε, κλίμαξ επουράνιε, δι ής κατέβη ο Θεός
• Χαίρε, γέφυρα μετάγουσα τους εκ Γής προς Ουρανόν
• Χαίρε, των Αγγέλων πολυθρύλητον θαύμα
• Χαίρε, των δαιμόνων πολυθρήνητον τραύμα
• Χαίρε, το Φώς αρρήτως γεννήσασα
• Χαίρε, το πώς μηδένα, διδάξασα
• Χαίρε, σοφών υπερβαίνουσαν γνώσιν
• Χαίρε, πιστών καταυγάζουσα φρένας

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Δύναμις του Υψίστου, επεσκίασε τότε, προς σύλληψιν τη Απειρογάμω. και την εύκαρπον ταύτης νηδύν, ως αγρόν υπέδειξεν ηδύν άπασι, τοις θέλουσι θερίζειν σωτηρίαν, εν τω ψάλλειν ούτως:

Αλληλούϊα

Έχουσα θεοδόχον, η Παρθένος την μήτραν ανέδραμε προς την Ελισάβετ. το δε Βρέφος εκείνης ευθύς επιγνών τον ταύτης ασπασμόν, έχαιρε. και άλμασιν ως άσμασιν, εβόα προς την Θεοτόκον:

• Χαίρε, βλαστού αμαράντου κλήμα
• Χαίρε, καρπού ακηράτου κτήμα
• Χαίρε, γεωργόν γεωργούσα Φιλάνθρωπον
• Χαίρε, φυτουργόν της ζωής ημών φύουσα
• Χαίρε, άρουρα βλαστάνουσα ευφορίαν οικτιρμών
• Χαίρε, τράπεζα βαστάζουσα ευθηνίαν ιλασμόν
• Χαίρε, ότι λειμώνα της τρυφής αναθάλλεις
• Χαίρε, ότι λιμένα των ψυχών ετοιμάζεις
• Χαίρε, δεκτόν πρεσβείας θυμίαμα
• Χαίρε, παντός του κόσμου εξίλασμα
• Χαίρε, Θεού προς θνητούς ευδοκία
• Χαίρε, θνητών προς Θεόν παρρησία

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Ζάλην ένδοθεν έχων, λογισμών αμφιβόλων, ο σώφρων Ιωσήφ εταράχθη, προς την άγαμον Σε θεωρών και κλεψίγαμον υπονοών, Άμεμτε. μαθών δε Σου την σύλληψιν έκ Πνεύματος Αγίου, έφη:

Αλληλούϊα

Ήκουσαν οι ποιμένες, των Αγγέλων Υμνούντων την ένσαρκον Χριστού παρουσίαν. και δραμόντες ως προς Ποιμένα θεωρούσι Τούτον ως Αμνόν άμωμον, έν τη Γαστρί Μαρίας βοσκηθέντα, ήν Υμνούντες είπον:

• Χαίρε, Αμνού και Ποιμένος Μήτηρ
• Χαίρε, αυλή λογικών προβάτων
• Χαίρε, αοράτων εχθρών αμυντήριον
• Χαίρε, Παραδείσου θυρών ανοικτήριον
• Χαίρε, ότι τα Ουράνια συναγάλλεται τη Γή
• Χαίρε, ότι τα επίγεια συγχορεύει, Ουρανοίς
• Χαίρε, των Αποστόλων το ασίγητον στόμα
• Χαίρε, των Αθλοφόρων το ανίκητον θάρσος
• Χαίρε, στερρόν της Πίστεως έρεισμα
• Χαίρε, λαμπρόν της χάριτος γνώρισμα
• Χαίρε, δι ής εγυμνώθη ο Άδης
• Χαίρε, δι ής ανεδύθημεν δόξαν

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Θεοδρόμον αστέρα θεωρήσαντες μάγοι τη τούτου ηκολούθησαν αίγλη και ως λύχνον κρατούντες αυτόν δι αυτού ηρεύνων κραταιόν άνακτα. και φθάσαντες τον άφθαστον εχάρησαν αυτώ βοώντες.

Αλληλούϊα

Ίδον παίδες Χαλδαίων, έν χερσίν της Παρθένου, τον πλάσαντα χεΙρί τους ανθρώπους. και Δεσπότην νοούντες Αυτόν, εί και δούλου έλαβεν μορφήν έσπευσαν τοις δώροις θεραπεύσαι, και βοήσαι τη Ευλογημένη.

• Χαίρε, αστέρος αδύτου Μήτηρ
• Χαίρε, αυλή μυστικής ημέρας
• Χαίρε, της απάτης την κάμινον σβέσασα
• Χαίρε, της Τριάδος τους μύστας φωτίζουσα
• Χαίρε, τύραννον απάνθρωπον εκβαλούσα της αρχής
• Χαίρε, ΚΥΡΙΟΝ Φιλάνθρωπον επιδείξασα Χριστόν
• Χαίρε, η της βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας
• Χαίρε, ή του βορβόρου ρυομένη των έργων
• Χαίρε, πυρός προσκύνησιν παύσασα
• Χαίρε, φλογός παθών απαλλάττουσα
• Χαίρε, πιστών οδηγέ σωφροσύνης
• Χαίρε, πασών γενεών ευφροσύνη
Image and video hosting by TinyPic
Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Κήρυκες θεοφόροι γεγονότες οι μάγοι, υπέστρεψαν είς την βαβυλώνα εκτελέσαντές σου τον χρησμό και κηρύξαντές σε τον Χριστόν άπασιν αφέντες τον Ηρώδη ως ληρώδη μη ειδότα ψάλλειν.

Αλληλούϊα

Λάμψας έν τη Αιγύπτω φωτισμόν αληθείας εδίωξας του ψεύδους το σκότος τα γάρ είδωλα ταύτης σωτήρ μη ενέγκαντε σου την ισχύν πέπτωκεν. οι τούτων δε ρυσθέντες εβόουν προς την Θεοτόκον:

• Χαίρε, ανόρθωσις των ανθρώπων
• Χαίρε, κατάπτωσις των δαιμόνων
• Χαίρε, της απάτης την π[λάνην πατήσασα
• Χαίρε, των ειδώλων τον δόλον ελέγξασα
• Χαίρε, θάλλασσα οτίσασα Φαραώ τον νοητόν
• Χαίρε, πέτρ η ποτίσασα τους διψώντας την ζωήν
• Χαίρε, πύρινε στύλε οδηγώντους έν σκότει
• Χαίρε, σκέπη του κόσμου πλατυτέρα νεφέλης
• Χαίρε, τρφή του μάνα διάδοχε
• Χαίρε, τροφή αγίας διάκονε
• Χαίρε, η γή της επαγγελίας
• Χαίρε, εξ ης ρέει μέλι και γάλα

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Μέλλοντος συμεώνος του παρόντος αιώνος μεθίστασθαι του απατεώνος επεδόθης ως βρέφος αυτώ αλλ’ εγνώσθης τούτο και θεός τέλειος. Διόπερ εξεπλάγην σου την άρρητον σοφίαν κραζων.

Αλληλούϊα

Νέαν έδειξεν κτίσιν, εμφανίσας ο Κτίστης, ημίν τοίς υπ’ αυτού γενομένοις, εξ ασπόρου βλαστήσας Γαστρός και φυλάξας ταύτην, ώσπερ ήν άφθορον. ίνα το θαύμα βλέποντες, Υμνήσωμεν αυτήν βοώντες:

• Χαίρε, το άνθος της αφθαρσίας
• Χαίρε, το στέφος της εγκρατείας
• Χαίρε, αναστάσεως τύπον εκλάμπουσαν
• Χαίρε, των Αγγέλων τον βίον εμφαίνουσα
• Χαίρε, δένδρον αγλαόκαρπον εξ ού τρέφονται πιστοί
• Χαίρε, ξύλον ευσκιόφυλλον υφ’ ού σκέπονται πολλοί
• Χαίρε, κυοφορούσα οδηγόν πλανωμένοις
• Χαίρε, απογεννώσα λυτρωτήν αιχμαλώτοις
• Χαίρε, Κριτού δικάιου δυσώπησις
• Χαίρε, πολλών πταιόντων συγχώρησις
• Χαίρε, στολή των γυμνών παρρησίας
• Χαίρε, στοργή πάντα πόθον νικώσα

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Ξένον τόκον ιδόντες, ξενωθώμεν του κόσμου, τον νούν είς Ουρανόν μεταθέντες. δια τούτο γάρ ο υψηλός Θεός, επί γής εφάνη ταπεινός άνθρωπος. βουλόμενος ελκύσαι προς το ύψος, τους Αυτώ βοώντας:

Αλληλούϊα

Όλος ήν έν τοις κάτω, και των άνω ουδόλως απήν ο απερίγραπτος Λόγος. συγκατάβασις γάρ Θεϊκή, ού μετάβασις δε τοπική γέγονε. και τόκος εκ Παρθένου Θεολήπτου, ακοούσης ταύτα:

• Χαίρε, Θεού αχωρήτου χώρα
• Χαίρε, σεπτού μυστηρίου θύρα
• Χαίρε, των απίστων αμφίβολον άκουσμα
• Χαίρε, των πιστών αναμφίβολον καύχημα
• Χαίρε, όχημα πανάγιον του επί των Χερουβείμ
• Χαίρε, οίκημα πανάριστον του επί των Σεραφείμ
• Χαίρε, η ταναντία είς ταυτό αγαγούσα
• Χαίρε, η Παρθενίαν και λοχείαν ζευγνύσα
• Χαίρε, δι ής ελύθη παράβασις
• Χαίρε, δι ής ηνοίχθη Παράδεισος
• Χαίρε, η κλείς της Χριστού Βασιλέιας
• Χαίρε, Ελπίς αγαθών αιωνίων

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Πάσα φύσις Αγγέλων, κατεπλάγη το μέγα της Σής ενανθρωπίσεως έργον. τον απρόσιτον γάρ ως Θεόν, εθεώρει πάσι προσιτόν άνθρωπον, ημίν μεν συνδιάγοντα, ακούοντα δε παρά πάντων ούτως:

Αλληλούϊα

Ρήτορας πολυφθόγγους, ως ιχθύας αφώνους, ορώμεν επί Σοί Θεοτόκε. απορούσι γάρ λέγειν το, Πώς και Παρθένος μένεις και τεκείν ίσχυσας. ημέις δε το μυστήριον θαυμάζοντες, πιστώς βοώμεν:

• Χαίρε, Σοφίας Θεού δοχείον
• Χαίρε, προνοίας Αυτού ταμείον
• Χαίρε, φιλοσόφους ασόφους δεικνύουσα
• Χαίρε, τεχνολόγους αλόγους ελέγχουσα
• Χαίρε, ότι εμωράνθησαν οι δεινοί συζητηταί
• Χαίρε, ότι εμαράνθησαν οι των μύθων ποιηταί
• Χαίρε, των Αθηναίων τας πλοκάς διασπώσα
• Χαίρε, των αλιέων τας σαγήνας πληρούσα.
• Χαίρε, βυθού αγνοίας εξέλκουσα
• Χαίρε, πολλούς έν γνώσει φωτίζουσα
• Χαίρε, ολκάς των θελόντων σωθήναι
• Χαίρε, λιμήν των του βίου πλωτήρων.

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Σώσαι θέλων τον κόσμον, Ό των όλων Κοσμήτωρ, προς τούτο αυτεπάγγελτος ήλθε. και Ποιμήν υπάρχων ως Θεός, δι’ ημάς εφάνη κα’ ημάς άνθρωπος. ομοίω γάρ το όμοιον καλέσας ως Θεός ακούει.

Αλληλούϊα

Τείχος εί των παρθένων, Θεοτόκε Παρθένε, και πάντων των είς Σε προστρεχόντων. ο γάρ του Ουρανού και της Γής, κατεσκεύασέ Σε Ποιητής, Άχραντε, οικήσας έν τη Μήτρα Σου και παντας Σοι προσφωνείν διδάξας.

• Χαίρε, η στήλη της Παρθενίας
• Χαίρε, η πύλη της σωτηρίας
• Χαίρε, αρχηγέ νοητής αναπλάσεως
• Χαίρε, χορηγέ θεϊκής αγαθότητος
• Χαίρε, Σύ γάρ ανεγέννησας τους συλληφθέντας αισχρώς
• Χαίρε, Σύ γάρ ενουθέτησας τους συληθέντας τον νούν
• Χαίρε, η τον φθορέα των φρενών καταργούσα
• Χαίρε, η τον σπορέα της αγνείας τεκούσα
• Χαίρε, παστάς ασπόρου νυμφεύσεως
• Χαίρε, πιστούς ΚΥΡΙΩ αρμόζουσα
• Χαίρε, καλή κουροτρόφε παρθένων
• Χαίρε, ψυχών Νυμφοστόλε Αγίων

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Ύμνος άπας ηττάται, συνεκτείνεσθαι σπεύδων, τω πλήθει των πολλών οικτιρμών Σου. ισαρίθμους γάρ τη ψάμμω ωδάς αν προσφέρομέν Σοι, Βασιλεύ Άγιε, ουδέν τελούμεν άξιον, ών δέδωκας ημίν τοίς Σοί βοώσιν.

Αλληλούϊα

Φωτοδόχον λαμπάδα, τοίς έν σκότει φανείσαν, ορώμεν την Αγίαν Παρθένον. το γάρ άυλον άπτουσα φώς, οδηγεί προς γνώσιν Θεϊκήν άπαντας, αυγή τον νούν φωτίζουσα, κραυγή δε τιμωμένη ταύτα:

• Χαίρε, ακτίς νοητού Ηλίου
• Χαίρε, βολίς του αδύτου φέγγους
• Χαίρε, αστραπή τας ψυχάς καταλάμπουσα
• Χαίρε, ως βροντή τους εχθρούς καταπλήττουσα
• Χαίρε, ότι τον πολύφωτον αναβλύζεις ποταμόν
• Χαίρε, της κολυμβήθρας ζωγραφούσα τον τύπον
• Χαίρε, της αμαρτίας αναιρούσα τον ρύπον
• Χαίρε, λουτήρ εκπλύνων συνείδησιν
• Χαίρε, κρατήρ κιρνών αγαλλίασιν
• Χαίρε, οσμή της Χριστού ευωδίας
• Χαίρε, ζωή μυστικής ευωχίας

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Χάριν δούναι θελήσας, οφλημάτων αρχαίων, ο πάντων χρεωλύτης ανθρώπων, επεδήμησε δι’ Εαυτού προς τους αποδήμους της Αυτού χάριτος. και σχίσας το χειρόγραφον, ακούει παρά πάντων ούτως:

Αλληλούϊα

Ψάλλοντές Σου τον Τόκον, Ανυμνούμεν Σε πάντες, ως έμψυχον Ναόν Θεοτόκε. έν τη Σή γάρ οικήσας Γαστρί, ο συνέχων πάντα τη χειρί Κύριος, ηγίασεν, εδόξασεν, εδίδαξε, βοάν Σοι, πάντας.

• Χαίρε, Αγία Αγίων μείζων
• Χαίρε, κιβωτέ χρυσωθείσα τω Πνεύματι
• Χαίρε, θησαυρέ της ζωής αδαπάνητε
• Χαίρε, τίμιον διάδημα, Βασιλεών ευσεβών
• Χαίρε, καύχημα σεβάσμιον, Ιερέων ευλαβών
• Χαίρε, της Εκκλησίας ο ασάλευτος πύργος
• Χαίρε, της Βασιλείας το απόρθητον τείχος
• Χαίρε, δι ής εγείρονται τρόπαια
• Χαίρε, δι ής εχθροί καταπίπτουσι
• Χαίρε, χρωτός του εμού θεεραπεία
• Χαίρε, ψυχής της εμής σωτηρία

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Ώ Πανύμνητε Μήτερ, η τεκούσα τον πάντων Αγίων Αγιώτατον Λόγον
Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς

Ώ Πανύμνητε Μήτερ, η τεκούσα τον πάντων Αγίων Αγιώτατον Λόγον
Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς

Ώ Πανύμνητε Μήτερ, η τεκούσα τον πάντων Αγίων Αγιώτατον Λόγον
Υπεραγία Θεοτόκε σώσον ημάς

δεξαμένη τη νύν προσφοράν, από πάσης ρύσαι συμφοράς άπαντας. και της μελλούσης λύτρωσαι κολάσεως τους Συμβοώντας.
Αλληλούϊα

Άγγελος Πρωτοστάτης, ουρανόθεν επέμφθη, ειπείν τη Θεοτόκω το χαίρε (τρίς)
και σύν τη ασωμάτω φωνή, σωματούμενον Σε θεωρών, ΚΥΡΙΕ, εξίστατο και ίστατο, κραυγάζων προς Αυτήν τοιαύτα:

• Χαίρε, δι ής η χαρά εκλάμψει
• Χαίρε, δι ής η αρά εκλείψει
• Χαίρε, του πεσόντος Αδάμ η ανάκλησις
• Χαίρε, των δακρύων της Εύας η λύτρωσις
• Χαίρε, ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς
• Χαίρε, βάθος δυσθεώρητον και Αγγέλων οφθαλμοίς
• Χαίρε, ότι υπάρχεις Βασιλέως καθέδρα
• Χαίρε, ότι βαστάζεις τον βαστάζοντα πάντα
• Χαίρε, Αστήρ εμφαίνων τον Ήλιον
• Χαίρε, Γαστήρ ενθέου σαρκώσεως
• Χαίρε, δι ής νεουργείται η κτίσις
• Χαίρε, δι ής Βρεφουργείται ο Κτίστης.

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια, ως λυτρωθείσα των δεινών ευχαριστήρια, αναγράφω Σοι η Πόλις Σου, Θεοτόκε. Αλλ’ ως έχουσα το κράτος απροσμάχητον, εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον, ίνα κράζων Σοι.

Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε

Την ωραιότητα της Παρθενίας Σου, και το Υπέρλαμπρον το της Αγνείας Σου, ο Γαβριήλ καταπλαγείς, εβόα Σοι, Θεοτόκε. Ποίον Σοι εγκώμιον, προσαγάγω επάξιον; τι δε ονομάσω Σε; απορώ και εξίσταμαι. Διό, ως προσετάγην, βοώ Σοι.

Χαίρε η Κεχαριτωμένη

Οι Χαιρετισμοί της Υπεραγίας Θεοτόκου
Image and video hosting by TinyPic

Απολυτίκιον

Το προσταχθέν μυστικώς λαβών έν γνώσει,
εν τή σκηνή του Ιωσήφ σπουδή επέστη,
ο ασώματος λέγων τή Απειρογάμω.
Ο κλίνας τή καταβάσει τους ουρανούς,
χωρείται αναλλοιώτως όλος εν σοι·
ον καί βλέπων εν μήτρα σου,
λαβόντα δούλου μορφήν,
εξίσταμαι κραυγάζειν σοι·
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Άγγελος πρωτοστάτης, ουρανόθεν επέμφθη,
ειπείν τή Θεοτόκω το Χαίρε· (εκ γ')
καί συν τή ασωμάτω φωνή, σωματούμενόν σε
θεωρών Κύριε, εξίστατο καί ίστατο, κραυγάζων
πρός αυτήν τοιαύτα·
χαίρε δι ης η χαρά εκλάμψει
χαίρε δι' ης η αρά εκλείψει
χαίρε του πεσόντος Αδάμ η ανάκλησις
χαίρε των δακρύων της Εύας η λύτρωσις
χαίρε ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς
χαίρε βάθος δυσθεώρητον καί Αγγέλων οφθαλμοίς
χαίρε ότι υπάρχεις Βασιλέως καθέδρα
χαίρε ότι βαστάζεις τόν βαστάζοντα πάντα
χαίρε γαστήρ ενθέου σαρκώσεως
χαίρε δι' ης νεουργήται η κτίσις
χαίρε δι' ής βρεφουργείται ο Κτίστης
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Βλέπουσα η Αγία, εαυτήν εν αγνεία,
φησί τω Γραβριήλ θαρσαλέως·
το παράδοξόν σου της φωνής, δυσπαράδεκτόν μου τή ψυχή φαίνεται·
ασπόρου γαρ συλλήψεως, τήν κύησιν πώς λέγεις κράζειν·
Αλληλούϊα.

Γνώσιν άγνωστον γνώναι, η Παρθένος ζητούσα,
εβόησε πρός τόν λειτουργούντα·
εκ λαγόνων αγνών,
Υιόν πώς εστι τεχθήναι δυνατόν; λέξον μοι·
πρός ην εκείνος έφησεν εν φόβω, πλην κραυγάζων ούτω·
χαίρε βουλής απορρήτου μύστις
χαίρε σιγής δεομένων πίστις
χαίρε των θαυμάτων Χριστού το προοίμιον
χαίρε των δογμάτων αυτού το κεφάλαιον
χαίρε κλίμαξ επουράνιε δι' ής κατέβει κατέβη ο Θεός
χαίρε γέφυρα μετάγουσα τους εκ γης πρός ουρανόν
χαίρε το των Αγγέλων πολυθρύλητον θαύμα
χαίρε το των δαιμόνων πολυθρήνητων τραύμα
χαίρε το φώς μηδένα διδάξασα
χαίρε σοφών υπερβαίνουσα γνώσιν
χαίρε πιστών καταυγάζουσα φρένας
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Δύναμις του Υψίστου, επεσκίασε τότε,
πρός σύλληψιν τή Απειρογάμω·
καί τήν εύκαρπον ταύτης νηδύν, ως αγρόν υπέδειξεν ηδύν άπασι,
τοις θέλουσι θερίζειν σωτηρίαν, εν τω ψάλλειν ούτως·
Αλληλούϊα.

Έχουσα θεοδόχον η Παρθένος τήν μήτραν,
ανέδραμε πρός τήν Ελισάβετ,
το δε βρέφος εκείνης ευθύς, επιγνόν τόν ταύτης ασπασμόν, έχαιρε!
Καί άλμασιν ως άσμασιν, εβόα πρός τήν Θεοτόκον.·
χαίρε βλαστού αμαράντου κτήμα
χαίρε γεωργόν γεωργούσα Φιλάνθρωπον
χαίρε φυτουργόν της ζωής ημών φύουσα
χαίρε άρουρα βλαστάνουσα ευφορίαν οιοκτιρμών
χαίρε τράπεζα βαστάζουσα ευθηνίαν ιλασμών
χαίρε ότι λειμώνα της τρυφής αναθάλλεις
χαίρε ότι λιμένα των ψυχών ετοιμάζεις
χαίρε δεκτόν πρεσβείας θυμίαμα
χαίρε παντός του κόσμου εξίλασμα
χαίρε Θεού πρός θνητούς ευδοκία
χαίρε θνητών προς Θεόν παρρησία
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Ζάλην ένδοθεν έχων, λογισμών αμφιβόλων,
ο σώφρων Ιωσήφ εταράχθη, πρός τήν άγαμόν σε θεωρών,
καί κλεψίγαμον υπονοών άμεμπτε·
μαθών σε σου τήν σύλληψιν εκ Πνεύματος Αγίου έφη·
Αλληλούϊα.

Ήκουσαν οι Ποιμένες, των Αγγέλων υμνούντων,
τήν ένσαρκον Χριστού παρουσίαν·
καί δραμόντες ως πρός ποιμένα,
θεωρούσι τούτον ως αμνός άμωμον,
εν τη γαστρί Μαρίας βοσκηθέντα,
ην υμνούντες είπον·
χαίρε αμνού καί Ποιμένος Μήτηρ
χαίρε αυλή λογικών προβάτων
χαίρε αοράτων εχθρών αμυντήριον
χαίρε Παραδείσου θυρών ανοικτήριον
χαίρε ότι τα ουράνια συναγάλλεται τή γη
χαίρε ότι τα επίγεια συγχορεύει ουρανοίς
χαίρε των Αποστόλων το ασίγητον στόμα
χαίρε των Αθλοφόρων το ανίκητον θάρσος
χαίρε στερρόν της πίστεως έρισμα
χαίρε λαμπρόν της χάριτος γνώρισμα
χαίρε δι ης εγυμνώθη ο Άδης
χαίρε δι ης ενεδύθημεν δόξαν
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Θεοδρόμον αστέρα, θεωρήσαντες Μάγοι,
τή τούτου ηκολούθησαν αίγλη·
καί ως λύχνον κρατούντες αυτόν,
δι' αυτού ηρεύνων κραταιόν άνακτα·
καί φθάσαντες τόν άφθαστον, εχάρησαν αυτώ βοώντες·
Αλληλούϊα.

Ίδον παίδες Χαλδαίων, εν χερσί της παρθένου,
]τόν πλάσαντα χειρί τους ανθρώπους·
καί δεσπότην νοούντες αυτόν, ει καί δούλου έλαβε μορφήν,
έσπευσαν τοις δώροις θεραπεύσαι, καί βοήσαι τή ευλογημένη·
χαίρε αστέρος αδύτου μήτηρ
χαίρε αυγή μυστικής ημέρας
χαίρε της απάτης τήν κάμινον σβέσασα
χαίρε της Τριάδος τους μύστας φωτίζουσα
χαίρε τύρρανον απάνθρωπον εκβαλούσα της αρχής
χαίρε Κύριον Φιλάνθρωπον επιδείξασα Χριστόν
χαίρε η της βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας
χαίρε η του βορβόρου ρυομένη των έργων
χαίρε πυρός προσκύνησιν παύσασα
χαίρε φλογός παθών απαλλάττουσα
χαίρε πιστών οδηγέ σωφροσύνης
χαίρε πασών γενεών ευφροσύνη
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Κήρυκες θεοφόροι, γεγονότες οι Μάγοι,
υπέστρεψαν εις τήν Βαβυλώνα·
εκτελέσαντές σου τόν χρησμός,
καί κυρήξαντές σε τόν Χριστόν άπασιν,
αφέντες τόν Ηρώδην ως ληρώδη, μή ειδότα ψάλλειν·
Αλληλούϊα.

Λάμψας εν τή Αιγύπτω, φωτισμόν αληθείας,
εδίωξας του ψεύδους το σκότος·
τα γαρ είδωλα ταύτης Σωτήρ, μή ενέγκαντά σου τήν ισχύν πέπτωκεν,
οι τούτων δε ρυσθέντες, εβόων πρός τήν Θεοτόκον
χαίρε άνόρθωσις των ανθρώπων
χαίρε κατάπτωσις των δαιμόνων
χαίρε της απάτης τήν πλάνην πατήσασα
χαίρε των ειδώλων τόν δόλον ελέγξασα
χαίρε θάλασσα ποντίσασα Φαραώ τόν νοητόν
χαίρε πέτρα η ποτίσασα τους διψώντας τήν ζώην
χαίρε σκέπη του κόσμου πλατυρέρα νεφέλης
χαίρε τροφή του Μάννα διάδοχε
χαίρε τρυφής αγίας διάκονε
χαίρε η γή της επαγγελίας
χαίρε εξ ης ρέει μέλι καί γάλα
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Μέλλοντος Συμεώνος,
του παρόντος αιώνος,
μεθίστασθαι του απατεώνος,
επεδόθης ως βρέφος αυτώ, αλλ' εγνώσθης τούτω καί Θεός τέλειος·
διόπερ εξεπλάγη σου τήν άρρητον σοφίαν κράζων·
Αλληλούϊα.

Νέαν έδειξε κτίσιν, εμφανίσας ο Κτίστις,
ημίν τοις υπ' αυτού γενομένοις·
εξ απόρου βλαστήσας γαστρός, καί φυλάξας ταύτη ώσπερ ην άφθορον,
ίνα το θαύμα βλέποντες, υμνήσωμεν αυτήν βοώντες·
χαίρε το άνθος της αφθαρσίας
χαίρε το στέφος της εγκρατείας
χαίρε αναστάσεως τύπον εκλάμπουσα
χαίρε των αγγέλων τόν βίον εμφαίνουσα
χαίρε κυοφορούσα οδηγόν πλανωμένοις
χαίρε απογεννώσα λυτρωτήν αιχμαλώτοις
χαίρε Κτιστού δικαίου δυσώπησις
χαίρε πολλών πταιόντων συγχώρησις
χαίρε στολή των γυμνών παρρησίας
χαίρε στοργή πάντα πόθον νικώσα
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Ξένον τόκον ιδόντες, ξενωθώμεν του κόσμου,
τόν νουν εις ουρανόν μεταθέντες·
διά τούτο γαρ ο υψηλός Θεός, επί γης εφάνη ταπεινός άνθρωπος,
βουλόμενος ελκύσαι πρός το ύψος, τους αυτώ βοώντας·
Αλληλούϊα.

Όλος ην εν τοις κάτω, καί των άνω ουδόλως,
απήν ο απερίραπτος Λόγος·
συγκατάβασις γαρ θεϊκή, ου μετάβασις δε τοπική γέγονε,
καί τόκος εκ Παρθένου θεολήπτου, ακουούσης ταύτα·
χαίρε Θεού αχωρήτου χώρα
χαίρε σεπτού μυστηρίου θύρα χαίρε των απίστων αμφίβολον άκουσμα
χαίρε των πιστών αναμφίβολον καύχημα
χαίρε όχημα πανάγιον του επί των Χερουβίμ
χαίρε οίκημα πανάριστον του επί των Σεραφίμ
χαίρε η ταναντία εις ταυτό αγαγούσα
χαίρε η παρθενίαν καί λοχείαν ζευγνύσα
χαίρε δι ης ελύθη παράβασις
χαίρε δι ης ηνοίχθη Παράδεισος
χαίρε η κλεις της Χριστού Βασιλείας
χαίρε ελπίς αγαθών αιωνίων
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Πάσα φύσις Αγγέλων, κατεπλάγη το μέγα,
της σης εναθρωπίσεως έργον·
τόν απρόσιτον γάρ ως Θεόν,
εθεώρει πάσι προσιτόν άνθρωπον,
ημίν μεν συδιάγοντα, ακούοντα δε παρά πάντων ούτως·
Αλληλούϊα.

Ρήτορας πολυφθόγους, ως ιχθύας αφώνους,
ορώμεν επί σοι Θεοτόκε·
απορούσι γαρ λέγειν το πώς καί Παρθένος μένεις καί τεκείν ίσχυσας·
ημείς δε το μυστήριον θαυμάζοντες, πιστώς βοώμεν·
χαίρε σοφίας Θεού δοχείον
χαίρε προνοίας αυτού ταμείον
χαίρε φιλοσόφους ασόφους δεικνύουσα
χαίρε τεχνολόγους αλόγους ελέγχουσα
χαίρε ότι εμωράνθησαν οι δεινοί συζητηταί
χαίρε ότι εμαράνθησαν οι των μύθων ποιηταί
χαίρε των Αθηναίων τας πλοκάς διασπώσα
χαίρε των αλιέων τας σαγήνας πληρούσα
χαίρε βυθού αγνοίας εξέλκουσα
χαίρε πολλούς εν γνώσει φωτίζουσα
χαίρε ολκάς των θελόντων σωθήναι
χάιρε λιμήν των του βίου πλωτήρων
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Σώσαι θέλων τόν κόσμον, ο των όλων κοσμήτωρ,
πρός τούτον αυτεπάγγελτος ήλθε·
καί ποιμήν υπάρχων ως Θεός, δι ημάς εφάνη καθ' ημάς άνθρωπος·
ομοίω γάρ το όμοιον καλέσας, ως Θεός ακούει·
Αλληλούϊα.

Τείχος ει των Παρθένων, Θεοτόκε Παρθένε,
καί πάντων των εις σε προστρεχόντων·
ο γαρ του ουρανού καί της γης, κατεσκεύασέ σου,
καί πάντας σοι προσφωνείν διδάξας·
χαίρε η στήλη της παρθενίας
χαίρε η πύλη της σωτηρίας
χαίρε αρχηγέ νοητής αναπλάσεως
χαίρε χορηγέ θεΪκής αγαθότητος
χαίρε συ γάρ ανεγέννησας τους συλληφθέντας αισχρώς
χαίρε συ γαρ ενουθετησας τους συληθέντας τόν νούν
χαίρε η τόν σπορέα της αγνείας τεκούσα
χαίρε παστάς ασπόρου νυμφεύσεως
χαίρε πιστούς Κυρίω αρμόζουσα
χαίρε καλή κουροτρόφε παρθένων
χαίρε ψυχών νυμφοστόλε αγίων
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Ύμνος άπας ηττάται, συνεκτείνεσθαι σπεύδων,
τω πλήθει των πολλών οικτιρμών σου·
ισαρίθμους γαρ τή ψάμμω ωδάς, αν προσφέρωμέν σοι Βασιλεύ άγιε,
ουδέν τελούμεν άξιον, ών δέδωκας ημίν, τοις σοι βοώσιν·
Αλληλούϊα.

Φωτοδόχον λαμπάδα, τοις εν σκότει φανείσαν,
ορώμεν τήν αγίαν Παρθένον·
το γάρ άϋλον άπτουσα φως,
οδηγεί πρός γνώσιν θεϊκήν άπαντας,
αυγή τόν νουν φωτίζουσα, κραυγή δε τιμωμένη ταύτα·
χαίρε ακτίς νοητού ηλίου
χαίρε βολίς του αδύτου φέγγους
χαίρε αστραπή τας ψυχάς καταλάμπουσα χαίρε ως βροντή τους εχθρούς καταπλήττουσα
χαίρε ότι τόν πολύφωτον ανατέλλεις φωτισμόν
χαίρε ότι το πολύρρυτον αναβλύζεις ποταμόν
χαίρε της κολυμβύθρας ζωγραφούσα τόν ρύπον
χαίρε λουτήρ εκπλύνων συνείδησιν
χαίρε κρατήρ κιρνών αγαλλίασιν
χαίρε οσμή της Χριστού ευωδίας χαίρε ζωή μυστικής ευωχίας
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Χάριν δούναι θελήσας, οφλημάτων αρχαίας,
ο πάντων χρεωλύτης ανθρώπων, επεδήμησε δι εαυτού,
πρός τους αποδήμους της αυτού χάριτος·
καί σχίσας το χειρόγραφον,
ακούει παρά πάντων ούτως·
Αλληλούϊα.

Ψάλλοντές σου τόν τόκον, ανυμνούμεν σε πάντες,
ως έμψυχον ναόν Θεοτόκε·
εν τή ση γαρ οικήσας γαστρί,
ο συνέχων πάντα τή χειρί Κύριος ηγίασεν,
εδόξασεν, εδίδαξεν βοάν σοι πάντας·
χαίρε σκηνή του Θεού καί Λόγου
χαίρε αγία αγίων μείζων
χαίρε κιβωτέ χρυσωθείσα τω Πνεύματι
χαίρε θησαυρέ της ζωής αδαπάνητε
χαίρε τίμιον διάδημα βασιλέων ευσεβών
χαίρε καύχημα σεβάσμιον ιερέων ευλαβών
χαίρε της Εκκλησίας ο ασάλευτος πύργος
χαίρε της βασιλείας το απόρθητον τείχος
χαίρε δι ης εγείρονται τρόπαια
χαίρε δι ης εχθροί καταπίπτουσι
χαίρε χρωτός του εμού θεραπεία
χαίρε ψυχής της εμής σωτηρία
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

Ώ πανύμνητε Μήτερ,
η τεκούσα τόν πάντων Αγίων αγιώτατον Λόγον (εκ γ')
δεξαμένη τήν νυν προσφοράν, από πάσης ρύσαι συμφοράς άπαντας·
καί της μελλούσης κολάσεως, τους συμβοώντας·
Αλληλούϊα.
Image and video hosting by TinyPic


Image and video hosting by TinyPic


Κοντάκιον
Ήχος πλ. δ'. Τή υπερμάχω.
Τή υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια
Ως λυτρωθείσα των δεινών ευχαριστήρια
Αναγράφω σοι η πόλις σου Θεοτόκε.
Αλλ' ως έχουσα το κράτος απροσμάχητον
Εκ παντίων μέ κινδύνων ελευθέρωσον
Ίνα κράζω σοι·
Χαίρε Νύμφη ανύμφευτε.

7.2.10

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ - ΚΟΥΛΟΥΜΑ


Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημάνει το τέλος των Απόκρεω. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί "καθαρίζονταν" πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.

Την Καθαρά Δευτέρα συνηθίζεται να τρώγεται λαγάνα (άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα),ταραμάς και άλλα νηστίσιμα φαγώσιμα, κυρίως λαχανικά, όπως και φασολάδα χωρίς λάδι. Επίσης συνηθίζεται το πέταγμα χαρταετού.

Τ΄ ακούτε τι παράγγειλε η Καθαρή Δευτέρα;
Πεθαίν΄ ο Κρέος, πέθανε, ψυχομαχάει ο Τύρος
σηκώνει ο Πράσος την ουρά κι ο Κρέμμυδος τα γένεια
Μπαλώστε τα σακούλια σας, τροχίστε τα λεπίδια
και στον τρανό τον πλάτανο, να μάσουμε στεκούλια
(Δημοτικός σατυρικός θρήνος Φθιώτιδας)

Η Καθαρά Δευτέρα εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή του Πάσχα.

Υπαίθριος πανηγυρισμός της «Καθαρής Δευτέρας».
Δεν έχει εξακριβωθεί η αρχαία προέλευση της εορτής αυτής που αποτελεί εορταστική ανάπαυλα ενώ ταυτόχρονα εορτάζονται τα μεθεόρτια της Αποκριάς και η έναρξη της Τεσσαρακοστής.

Οι γιορτάζοντες τα «Κούλουμα» τρώνε άζυμο άρτο «λαγάνες» ενώ καταναλώνουν κυρίως νηστίσιμα (ταραμά, ταραμοσαλάτα, θαλασσινά, ελιές, κρεμμύδια, χαλβά κ.ά.).

Η γιορτή αυτή είναι πανελλήνια και κατ΄ άλλους έχει αθηναϊκή καταγωγή, ενώ κατ΄ άλλους βυζαντινή. Στη Κωνσταντινούπολη γιορταζόταν έντονα από πλήθος κόσμου που συνέρρεε σε ένα από τους επτά λόφους της πόλης και συγκεκριμένα σ΄ εκείνο του ελληνικότατου οικισμού των «Ταταούλων».

Χαρακτηριστικό είναι ότι στα τούρκικα η γιορτή ονομάζεται «Μπακλά χουράν» από τη λέξη «μπακλά» που σημαίνει κουκιά.

Στην Αθήνα από προ του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου τα Κούλουμα γιορταζόταν στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου όπου οι Αθηναίοι «τρωγόπιναν» καθισμένοι στους βράχους από το μεσημέρι μέχρι τη δύση του Ήλιου. Οι περισσότεροι χόρευαν από τους ήχους πλανόδιων μουσικών, κατά παρέες, είτε δημοτικούς είτε λαϊκούς χορούς υπό τους ήχους «λατέρνας».

Το σούρουπο όλοι οι Ρουμελιώτες γαλατάδες της Αθήνας έστηναν λαμπρό χορό κυρίως τσάμικο γύρω από τους στύλους του Ολυμπίου Διός παρουσία των Βασιλέων και πλήθους κόσμου.


Σήμερα τα Κούλουμα γιορτάζονται σχεδόν σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας μαζί με το κύριο της ημέρας έθιμο του πετάγματος του «χαρταετού». Ειδικότερα στην Αθήνα με την ιστορική συνέχεια της παρουσίας του ανώτατου άρχοντα τονίζεται ιδιαίτερα η λαογραφική αξία του εθίμου αυτού.

APOKΡΙΕΣ


Απόκριες ονομάζονται οι τρεις εβδομάδες πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή.( Η Μεγάλη Σαρακοστή είναι χριστιανική χρονική περίοδος νηστείας. Είναι η αρχαιότερη από τις μεγάλες νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Καθιερώθηκε τον 4ο αιώνα. Αρχικά διαρκούσε έξι εβδομάδες ενώ αργότερα προστέθηκε και η έβδομη εβδομάδα. Ονομάζεται "Σαρακοστή" γιατί περιλαμβάνει σαράντα ημέρες νηστείας, δηλ. από την Καθαρή Δευτέρα μέχρι και την Παρασκευή πριν το Σάββατο του Λαζάρου, οπότε ακολουθεί η Κυριακή των Βαΐων και η Μεγάλη Βδομάδα. "Μεγάλη" Σαρακοστή ονομάζεται όχι για τη μεγάλη διάρκειά της αλλά για τη σημασία της που γίνεται σε ανάμνηση των Παθών του Χριστού. Αποτελεί την προετοιμασία των πιστών για τη γιορτή της Ανάστασης του Χριστού. Στη πραγματικότητα μαζί με την εβδομάδα των Αγίων Παθών είναι πεντηκονθήμερη περίοδος.

Η Μεγάλη Εβδομάδα δεν περιλαμβάνεται στη Σαρακοστή αν και συνεχίζεται η νηστεία που είναι ιδιαίτερα αυστηρότερη.
Σε όλες τις ημέρες της Μεγάλης Σαρακοστής τηρείται αυστηρή νηστεία εκτός του Σαββάτου και Κυριακής, όπου γίνεται κατάλυση οίνου και ελαίου, επιτρέπεται δηλαδή η κατανάλωση κρασιού και λαδιού.

Εξαίρεση αποτελεί η γιορτή των Αγίων Τεσσαράκοντα μαρτύρων όπου καταλύεται το λάδι καθώς και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου οπότε καταλύεται το ψάρι, όποια μέρα και να γιορτασθεί.

Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα τηρείται αυστηρή νηστεία ακόμα και το Μεγάλο Σάββατο όπου είναι και το μόνο Σάββατο του έτους που, σύμφωνα με τους κανόνες της εκκλησίας, δεν καταλύεται το λάδι.

Εκ της ονομασία αυτής τα προς κατανάλωση νηστίσιμα τρόφιμα της περιόδου αυτής, αλλά και οποιαδήποτε έχουν σχέση μ΄ αυτή ονομάζονται σαρακοστιανά σε αντίθεση με τα πασχαλινά.)

Σήμερα, όμως Αποκριά ονομάζεται ιδιαίτερα η Κυριακή της πρώτης (μικρές απόκριες, της Τυροφάγου) και η Κυριακή της δεύτερης και τρίτης βδομάδας.

Ονομάστηκε έτσι, επειδή τη περίοδο αυτή, συνηθίζεται να μην τρώνε κρέας οι Χριστιανοί, δηλαδή «να απέχουν από κρέας». Λέγεται επίσης απόκριες, Απόκρεω, της Τυροφάγου, γιατί την εβδομάδα αυτή τρώνε μόνο γαλακτοκομικά και όχι κρέας, για να προετοιμαστούν σιγά - σιγά για τη νηστεία της Σαρακοστής. Ανάλογη με την ελληνική λέξη Αποκριά είναι και η λατινική λέξη καρναβάλι (Carneval, carnavale, από τις λέξεις
Τις μέρες αυτές γίνεται το έθιμο του γλεντιού, της ψυχαγωγίας και του «μασκαρέματος», της μεταμφίεσης, που έχει παραμείνει από παλιές "εθνικές" γιορτές της ρωμαϊκής εποχής, τις γιορτές αφιερωμένες στην έκπτωση του θεού Κρόνου (Saturn) από τον Ήλιο Δία[εκκρεμεί παραπομπή]: τα Κρόνια «Λουπερκάλια» και «Σατουρνάλια» και από τις αρχαιότερες «Διονυσιακές γιορτές» των Ελλήνων, όπου οι άνθρωποι μεταμφιέζονταν, χόρευαν, τραγουδούσαν πίνοντας κρασί και το κέφι έφτανε στο κατακόρυφο προς τιμή του Διόνυσου.

Παλιότερα το καρναβάλι γινόταν παντού στην Ελλάδα με μασκαράτες ομαδικές, χορούς γλέντια, σάτιρα και διάφορα ιδιαίτερα, έθιμα σε κάθε μέρος. Ήταν ευκαιρία για ξεφάντωμα, κρασί και χίλια δυο πειράγματα. Μεγαλύτερα κέντρα τέτοιου ξεφαντώματος ήταν, όπως και σήμερα, η Πάτρα με το περιβόητο Πατρινό καρναβάλι, που έχει τις ρίζες του στις αρχές του 19ου αιώνα, η Ξάνθη με το ξακουστό πλέον Ξανθιώτικο Καρναβάλι γίνεται πόλος έλξης αφού έχει το μεγαλύτερο καρναβάλι των Βαλκανίων με πολλά λαογραφικά στοιχεία, η Πλάκα των Αθηνών, η Θήβα με τον περίφημο «βλάχικο γάμο» της. Στη Θήβα γίνεται και σήμερα ο «βλάχικος γάμος» που αρχίζει από την Τσικνοπέμπτη και αποτελείται από το προξενιό, το γάμο δυο νέων και τελειώνει με την πορεία των προικιών της νύφης και το γλέντι των συμπεθέρων. Όλες αυτές οι διαδικασίες είναι γεμάτες από σατυρική αθυροστομία, κέφι, γλέντι και χορό. Στην Πάτρα γίνεται το μεγαλύτερο καρναβάλι της Ελλάδας με διάρκεια δύο μηνών και τη τελευταία Κυριακή της αποκριάς γίνεται παρέλαση αρμάτων με επικεφαλής το ομοίωμα του θεού της αποκριάς του «Καρνάβαλου» και ακολουθία διάφορων άλλων έξυπνων μασκαρεμάτων, με τη συμμετοχή 40.000 καρναβαλιστών, και πλήθους επισκεπτών ενώ το κέφι δίνει και παίρνει. Στην Κοζάνη γίνεται το έθιμο του φανού, κατά το οποίο φωτιές και υπαίθρια γλέντια στήνονται σε διάφορες γειτονιές της πόλης.

Στην Πλάκα, καθώς και σ' όλα γενικά τα μέρη, γυρνούν στους δρόμους οι άνθρωποι μεταμφιεσμένοι, μικροί και μεγάλοι, μπαίνουν στα κέντρα, πίνουν, χορεύουν, πειράζονται και γλεντούν. Τα τελευταία χρόνια το "καρναβάλι του Μοσχάτου" καταλαμβάνει τη πρώτη θέση μεταξύ εκείνων των δήμων της Αττικής.


Μόνο οι Καθολικοί και οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί γνωρίζουν τις απόκριες, ενώ στην προτεσταντική βόρεια Ευρώπη δεν υπάρχουν. Στην Κολωνία και άλλες πόλεις του Ρήνου στην Γερμανία το Καρναβάλι είναι σημαντικό κομμάτι της τοπικής παράδοσης και της κριτικής εναντίον της πολιτικής. Σύλλογοι και οργανώσεις προετοιμάζονται ολο το χρόνο για αυτές τις ημέρες. Επίσης σημαντικό Καρναβάλι παρουσιάζουν η Βενετία και η Νίκαια στη Γαλλία. To Καρναβάλι του Ρίο ντε Τζανέιρο θεωρείται το μεγαλύτερο του κόσμου και πολυπληθέστερο σε μια φαντασμαγορική κάθε φορά παρουσίαση όπου συνδυάζεται με παραδοσιακούς ξέφρενους χορούς όπως η Σάμπα.

5.2.10

O ΑΓΙΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ


ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ

Image and video hosting by TinyPic(10 Φεβρουαρίου τιμαται η μνυμη του αγιου)





Ο άγιος Χαράλαμπος καταγόταν από την Μαγνησία της Μικράς Ασίας. Γεννήθηκε στα τέλη του 1ου αιώνα μ. Χ. και μαρτύρησε σε ηλικία 113 ετών. Όταν ξέσπασε διωγμός εναντίον των Χριστιανών, στα χρόνια του Σεπτιμίου Σεβήρου, κάποια πνευματικά τέκνα του αγίου Χαραλάμπους προσπάθησαν να τον πείσουν να φύγη, για να μη συλληφθή. Εκείνος, φυσικά, αρνήθηκε, γιατί είναι αδύνατο στον καλό ποιμένα να εγκαταλείψη το ποίμνιό του την ώρα του κινδύνου και γιατί ήταν έτοιμος κάθε στιγμή για την ομολογία και το μαρτύριο. Συνελήφθη και βασανίσθηκε απάνθρωπα, αλλά αντιμετώπισε τα φρικτά βασανιστήρια με θαυμαστή ανδρεία, αφού προηγουμένως ομολόγησε με παρρησία την πίστη του. Αρκετοί στρατιώτες, από αυτούς που διατάχθηκαν να βασανίσουν τον γέροντα Ιερέα, βλέποντάς τον να υπομένη τα απάνθρωπα βασανιστήρια με τόση γενναιότητα, αλλά και με απίστευτη ηρεμία, καθώς και τα θαύματα που έγιναν με την προσευχή του, πίστεψαν στον Χριστό και τον ομολόγησαν Κύριο και Θεό τους. Ο έπαρχος θορυβήθηκε από την ομαδική μεταστροφή και διέταξε να τον αφήσουν ελεύθερο. Αργότερα, ο ίδιος ο Σεβήρος, μη μπορώντας να αντέξη την παρρησία και την ανδρεία του γέροντα, διέταξε τον αποκεφαλισμό του.

Λαμβάνοντας αφορμή από τον βίο και την πολιτεία του αγίου Χαραλάμπους, θα θέλαμε να τονίσουμε τα εξής:

Πρώτον. Το όνομα Χαράλαμπος είναι σύνθετο. Αποτελείται από το ουσιαστικό χαρά και το ρήμα λάμπω. Πραγματικά, ο άγιος Χαράλαμπος ήταν ένα φωτεινό πρόσωπο, στο οποίο ακτινοβολούσε η τέλεια χαρά. “Η τέλεια χαρά εδράζεται στην ταπεινοφροσύνη, ενώ η εισαγωγική χαρά δεν είναι απαλλαγμένη από την φαντασία” (άγιος Διάδοχος Φωτικής). Ήταν ειρηνικός, γαλήνιος και με χαρούμενη διάθεση, ακόμα και κατά την ώρα των φρικτών βασανιστηρίων.

Η χαρά δεν είναι απλό συναίσθημα, αλλά καρπός του Αγίου Πνεύματος, που δίδεται ως δωρεά σε εκείνους, οι οποίοι με την μυστηριακή ζωή και την άσκηση καθάρισαν τον νού και την καρδιά τους από τα πάθη και κατεσκήνωσε μέσα τους η χάρη του Αγίου Πνεύματος. Η χαρά συνδέεται στενά με την ταπεινοφροσύνη και την μετάνοια. Όταν ένας άνθρωπος μετανοή και επιστρέφη στον Θεό, τότε χαίρεται και πανηγυρίζει όλος ο ουρανός, οι Άγιοι και οι Άγγελοι. “Χαρά γίνεται εν ουρανώ επί ενί αμαρτωλώ μετανοούντι”. Αλλά και ο ίδιος όταν μετανοή ειλικρινά λαμβάνει την άφεσιν των αμαρτιών του και γεύεται την χάρη του Αγίου Πνεύματος, ανάλογα με την δεκτικότητά του.

Η χαρά συνδέεται και με την ανιδιοτελή αγάπη, που είναι και αυτή καρπός του Αγίου Πνεύματος. Στην παραβολή του Ασώτου υιού, που είπε ο Χριστός, βλέπουμε καθαρά το πόσο στενά συνδέεται η χαρά με την αληθινή αγάπη. Όταν ο άσωτος υιός επιστρέφη στην πατρική οικία, την Εκκλησία, ο Πατέρας του, ο άγιος Τριαδικός Θεός, τρέχει να τον προϋπαντήση με ανοικτές αγκάλες. Τον ντύνει με την λαμπρή στολή της θεία Χάριτος, του δίδει το δακτυλίδι της υιοθεσίας, θυσιάζει το σιτευτό μοσχάρι, τον μονογενή Του Υιό, και χαίρουν και ευφραίνονται.

Όταν ο άνθρωπος κυριαρχείται από τα πάθη και κυρίως από το ολέθριο πάθος της υπερηφανίας, δεν μπορεί να χαρή πραγματικά την ζωή του. Ο άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης έλεγε ότι ο άνθρωπος θα υποφέρη στην ζωή του μέχρι να αποκτήση ταπείνωση. Ο μεγάλος αδελφός της παραβολής, στην οποία αναφερθήκαμε, δεν μπόρεσε να χαρή μαζί με τον Πατέρα του και τον αδελφό του, επειδή δεν αγαπούσε αληθινά. Η αγάπη του ήταν ψεύτικη και εμπαθής, αφού ήταν κυριευμένος από τα πάθη της υπερηφανείας και του φθόνου.

Δεύτερον. Ο άγιος Χαράλαμπος δεν εγκατέλειψε το ποίμνιό του την ώρα του κινδύνου. Έτσι συμβαίνει με τους γνήσιους μαθητές του Χριστού. Δεν θυσιάζουν τους άλλους για να ζήσουν αυτοί, αλλά θυσιάζονται υπέρ του ποιμνίου τους, για το οποίο, άλλωστε, κοπιούν καθημερινά με μεγάλη αυταπάρνηση και προθυμία.

Οι Άγιοι αντιμετωπίζουν στην ζωή τους πολλούς και μεγάλους πειρασμούς, αλλά και πενθούν για τα πάθη και τις αμαρτίες τους. Όμως δεν λυπούνται άμετρα χωρίς ελπίδα, ούτε και χαίρονται άμετρα, αλλά εγκρατεύονται και στην χαρά και στην λύπη, γιατί γνωρίζουν πολύ καλά ότι “η πολλή λύπη οδηγεί την ψυχή στην απελπισία, όπως και η πολλή χαρά την οδηγεί στην υπερηφάνεια. Και ότι το ενδιάμεσο μεταξύ της λύπης και της χαράς είναι η ελπίδα” (Άγιος Διάδοχος Φωτικής). Έπειτα, η Χάρις του Θεού παρηγορεί και ευφραίνει την ψυχή που ταπεινώνεται και θρηνεί για τις αμαρτίες της.

Πολλές φορές, “σκεπτόμενοι συνεχώς το μέλλον χάνουμε το παρόν και δεν χαιρόμαστε αληθινά την ζωή μας”. (Άγιος Νεκτάριος). Η εμπιστοσύνη στην αγάπη του Θεού διώχνει την αγωνιώδη μέριμνα και το άγχος, που μας μαυρίζουν κυριολεκτικά την ζωή και δεν μας επιτρέπουν να χαιρόμαστε αληθινά.

Συνήθως παραπονούμαστε ότι η κοινωνία στην οποία ζούμε, δεν μας επιτρέπει να χαρούμε αληθινά την ζωή μας, λές και φταίνε οι άλλοι για τα πάθη, τα λάθη και τις αποτυχίες μας. Εάν η ζωή μας είναι παράδεισος ή κόλαση γι’ αυτό δεν ευθύνονται οι άλλοι, αλλά εμείς οι ίδιοι, γιατί οι συνάνθρωποί μας δεν είναι η κόλασή μας, όπως υποστηρίζουν οι άθεοι υπαρξιστές, αλλά η χαρά μας. Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ, όταν συναντούσε κάποιον άνθρωπο τον αποκαλούσε χαρά του. Αντί άλλου χαιρετισμού, του έλεγε: “Χριστός Ανέστη χαρά μου”.

Τέλεια χαρά δεν είναι δυνατόν να υπάρξη χωρίς την ταπείνωση και την αγάπη. Άλλωστε, η σωτηρία μας περνάει μέσα από την ταπείνωση, την μετάνοια και την ανιδιοτελή αγάπη για τους συνανθρώπους μας, τους ελαχίστους αδελφούς του Χριστού.

2.2.10

Στην Καλαμάτα ο Οικουμενικός Πατριάρχης



Στην Καλαμάτα ο Οικουμενικός Πατριάρχης .
Κυριακη, 31 01 2010 14:25 .Στην Καλαμάτα βρίσκεται ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ύστερα πρόσκληση του δημάρχου της πόλης. Ο κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος ανακηρύχθηκε επίτιμος δημότης Καλαμάτας, θα επισκεφθεί την ιερά Μητρόπολη Μεσσηνίας και θα παραστεί στις θρησκευτικές τελετές κι εκδηλώσεις για την πολιούχο της πόλης "Υπαπαντή του Κυρίου". Μεταξύ άλλων, κατά την παραμονή του στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα, θα κηρύξει και την έναρξη διεθνούς περιβαλλοντικού συνεδρίου και την Τρίτη 2 Φεβρουαρίου θα εγκαινιάσει τη νέα υπερσύγχρονη μονάδα αιμοκάθαρσης, του Ομίλου Νεφρολογικών Κέντρων ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ. Στις τελετές θα παραστούν ο Πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου και ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης Α. Σαμαράς.




Επίτιμος δημότης Καλαμάτας

Η επίσημη υποδοχή του Οικουμενικού Πατριάρχη πραγματοποιήθηκε στην ιστορική πλατεία 23ης Μαρτίου, από τον δήμαρχο Καλαμάτας Παναγιώτη Νίκα, το νομάρχη Μεσσηνίας και πρόεδρο της ΕΝΑΕ Δημήτρη Δράκο, τους βουλευτές του νομού Δημήτρη Κουσελά, Νάντια Γιαννακοπούλου, Οδυσσέα Βουδούρη, Γιάννη Λαμπρόπουλο, τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο, τον μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσόστομο, πλειάδα μητροπολιτών και πλήθους πιστών.

Στην ομιλία του, κατά την τελετή υποδοχής του κ. Βαρθολομαίου, ο δήμαρχος Καλαμάτας μίλησε εγκάρδια για τον Οικουμενικό Πατριάρχη: "Σας υποδεχόμαστε στην πόλη της Παναγίας της Υπαπαντής, στην πόλη της ιστορίας και του πολιτισμού, που υποδέχεται με υπερηφάνεια τον πατριάρχη που κατάφερε μέσα από πολλές δυσκολίες να κρατήσει ζωντανό το φάρο του Πατριαρχείου".

Ο κ. Βαρθολομαίος, στην αντιφώνησή του, ανέφερε: "Σας φέρομεν τον χαιρετισμό της βασιλίδος των πόλεων, η οποία, ως καθέδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, εξακολουθεί να είναι πάντοτε η Βασιλεύουσα στις καρδιές των Ορθοδόξων".

Πρόσθεσε ότι είναι η πρώτη επίσκεψη Οικουμενικού Πατριάρχη στην Καλαμάτα, σημειώνοντας ότι "χρωστούσαμε αυτή την επίσκεψη, διότι ο ευσεβής Μεσσηνιακός λαός είναι κατά πάντα άξιός της, αλλά και διότι η Μεσσηνία έδωκε εις την Κωνσταντινούπολη δύο Οικουμενικούς Πατριάρχες, τον εξ Αλαγονίας Προκόπιον τον Πελεκάσην, και τον εξ Ανδρούσης Αθανάσιο τον Α , ο οποίος και τιμάται ως Άγιος".

Στη συνέχεια, εν πομπή από την πλατεία, κατευθύνθηκαν στον εορτάζοντα καθεδρικό ιερό ναό της Υπαπαντής, όπου τελέστηκε επίσημη δοξολογία επί τη αφίξει του προκαθημένου της Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Μετά τη δοξολογία, ο μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος καλωσόρισε και αυτός, από εκκλησιαστικής πλευράς, τον Οικουμενικό Πατριάρχη.

Στην αντιφώνησή του ο προκαθήμενος της Ορθοδοξίας μίλησε επαινετικά για τον μητροπολίτη Μεσσηνίας, ο οποίος από παλαιά -είπε- είναι γνωστός στη Μεγάλη Εκκλησία και ως κληρικός και ως πανεπιστημιακός καθηγητής, αλλά και ως εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος σε διάφορες διεκκλησιαστικές συναντήσεις, και του ευχήθηκε η ποιμαντορία του να είναι μακρά.

Ο κ. Βαρθολομαίος, απευθυνόμενος στον αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο, τον αποκάλεσε "σεβάσμιο και λίαν αγαπητό φίλο", ο οποίος -είπε- δεν υπολογίζει κούραση και ταλαιπωρία και προσέτρεξε να τον συναντήσει.

Ακολούθως, ο κ. Βαρθολομαίος μετέβη στο Δημαρχείο Καλαμάτας, όπου ανακηρύχθηκε Επίτιμος Δημότης, ύστερα από ομόφωνη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, και αργότερα θα συναντηθεί με τον νομάρχη Μεσσηνίας Δημήτρη Δράκο στο διοικητήριο της πόλης.

Το αναλυτικό πρόγραμμα του Οικουμενικού Πατριάρχη

ΚΥΡΙΑΚΗ 31/1/2010

17:30 Υποδοχή στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας
18:00 Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό
19:00 Υποδοχή του Παναγιωτάτου στον Μητροπολιτικό Οίκο
20:00 Υποδοχή Παναγιωτάτου στο Δημαρχείο Καλαμάτας και ανακήρυξη Αυτού ως Επιτίμου Δημότου
20:30 Υποδοχή Παναγιωτάτου στην Νομαρχία Μεσσηνίας

ΔΕΥΤΕΡΑ 1/2/2010

10:00 Έναρξη Διεθνούς Περιβαλλοντικού Συνεδρίου στο Τ.Ε.Ι Καλαμάτας και ανακήρυξη του Παναγιωτάτου σε επίτιμο Καθηγητή
18:00 Χοροστασία του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου, κατά τον Μέγα Πανηγυρικό Εσπερινό της Υπαπαντής του Χριστού στον ομώνυμο Πανηγυρίζοντα Μητροπολιτικό Ιερό Ναό της Καλαμάτας


ΤΡΙΤΗ 2/2/2010

07:00 Όρθρος
07:30 Χοροστασία του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κατά τον Όρθρο
08:30 Τέλεση της Θείας Λειτουργίας από τον Παναγιώτατο Οικουμενικό Πατριάρχη
- Προσφώνηση του Σεβ. Μητροπολίτου Μεσσηνίας κ.Χρυσοστόμου
- Αντιφώνηση του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου Α'
11:00 Λιτανεία Ιεράς Εικόνος της "Παναγίας της Υπαπαντής" 17:00 Εγκαίνια Νεφρολογικού Κέντρου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ
19:00 Παρουσίαση στο Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας των εκδόσεων:
"Χριστιανική Μεσσηνία" και "Οι Πρόσφυγες της Καλαμάτας"

ΤΕΤΑΡΤΗ 3/2/2010

09:00 Επίσκεψη στην Ιερά Μονή Προφήτη Ιωήλ Καλαμάτας
10:00 Περιήγηση στον Αρχαιολογικό χώρο Αρχαίας Μεσσήνης
16:00 Αναχώρηση του Παναγιωτάτου Οικουμενικού Πατριάρχου κ.Βαρθολομαίου Α' για την Αθήνα.

H επίσκεψη στην Αθήνα

Σύμφωνα με πληροφορίες κατά την παραμονή του στην Αθήνα ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα απευθυνθεί στα μέλη της Ακαδημίας Αθηνών, θα ευλογήσει τους εν Αθήναις αποφοίτους της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, θα παραστεί σε εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής ενώ αναμένεται να έχει ιδιαίτερες συναντήσεις με τον Πρωθυπουργό Γιώργο Παπανδρέου και πολιτικούς αρχηγούς.